Het is misschien onopgemerkt gebleven, maar gisteren was het precies 24 jaar geleden dat een gebeurtenis plaatsvond die de configuratie van het world wide web en het internet in het algemeen veranderde: NASDAQ Composite had zijn historische piek van 5.048,62 punten bereikt, om slechts drie dagen later plaats te maken voor de explosie van zijn bubbel. Hoe gebeurde dat precies? Deze video van het kanaal The Plain Bagel legt het in vijf minuten uit...
Begin 1993 was amper 2,3 procent van de Amerikaanse bevolking verbonden met het internet. De technische barrières waren te complex, maar in januari van dat jaar verscheen de eerste bètaversie van de Mosaic-browser, en in april debuteerde versie 1.0. Het verkeer op het web explodeerde met 1000 procent, en met rentetarieven op het laagste punt sinds de jaren '70 begon het idee om het netwerk van netwerken om te vormen tot een nieuwe zakelijke ruimte snel terrein te winnen...
Een bubbel opblazen
De video legt uit dat de echte goudkoorts zich op 9 augustus 1995 materialiseerde, toen Netscape Communications Corporation zijn beursgang maakte. Netscape had al een groot deel van de markt van Mosaic overgenomen, maar de markt gaf het een ongekende steun, waardoor de aandelenkoers de lucht in schoot. Alleen al op de eerste dag steeg Netscape van 28 dollar naar meer dan 58 dollar (gelijk aan een kapitalisatie van 2,7 miljard dollar) ... met een klein detail: het bedrijf verloor geld.
Het 'ik ook'-effect was als een drug. Beleggers staken geld in alles wat ze konden krijgen, zolang het maar een domein had. De strategie was om geld uit te geven om het bedrijf te laten groeien, en de winst zou later komen, een visie die door de bankensector zelf werd gevoed. Reclame, overnames, kantoorcomplexen, obligaties, feesten, vakanties, sokpoppen geen grap, beursgangen zonder producten. Groei ten koste van alles. In 1999 was de waarde van de NASDAQ Composite verdubbeld. De telecombedrijven betraden het strijdtoneel en investeerden miljoenen in infrastructuur. Het Y2K-probleem maakte veel mensen bang, maar stimuleerde ook de verkoop van nieuwe hardware.
Op 10 maart 2000 noteerde de NASDAQ Composite 5.048,62 punten. 529 procent groei in amper vijf jaar... en de grens van de bubbel. De geruchten over mogelijke veranderingen in het Amerikaanse monetaire beleid zorgden al voor druk, maar op 13 maart viel de bom: Japan was opnieuw in een recessie beland. eBay en Yahoo! lieten hun plannen om te fuseren vallen. De beschuldigingen van monopolistische praktijken tegen Microsoft stapelden zich op, wat nog meer onrust veroorzaakte. Zoals de video aangeeft, veranderde de situatie in april van dat jaar van 'Mamma Mia' naar 'Rode Bruiloft', waarbij de NASDAQ in één week 25 procent verloor.
In november van dat jaar klapte Pets.com (negen maanden na zijn beursgang). Meer dan 1,7 biljoen dollar verdampte. In maart 2001 kwam de recessie in de Verenigde Staten. De aanslagen van 11 september versnelden de val. Enron explodeerde in oktober, WorldCom deed hetzelfde in juni 2002, en Adelphia volgde een maand later. In oktober 2002 raakte de NASDAQ de bodem op 1.114,11 punten, een verlies van 78 procent ten opzichte van de piek. De NASDAQ had vijftien jaar nodig om terug te keren naar hetzelfde niveau als tijdens de bubbel. Bedrijven als eBay en Amazon werden titanen, maar de rest verdween of viel in onbeduidendheid.
Vandaag is de NASDAQ Composite de grens van 16.000 punten gepasseerd, gevoed door de hype rond kunstmatige intelligentie...
