Wederom neemt het internet onze zintuigen onder vuur en toont ons een afbeelding die op het eerste gezicht niet bijzonder vreemd lijkt: een handvol aardbeien op een klein taartje, op een bord. Alles ziet er prima uit, en zelfs het rood van de aardbeien maakt ze aantrekkelijk... maar daar zit het probleem. De afbeelding bevat geen enkele rode pixel. Waar komt een kleur vandaan die niet bestaat?
Spelletjes met spiegels, stippen die soms wel en soms niet zichtbaar zijn, kwaadaardige jurken die chaos veroorzaken op het web... het team van oog en hersenen is cruciaal voor de mens, maar het heeft ons gewend gemaakt aan ongebruikelijke situaties door dingen te zien die er niet zijn, of die eigenlijk heel anders zijn. We hebben de redenen al onderzocht in een eerder artikel: de hersenen hebben een voorkeur voor snelheid boven nauwkeurigheid en vertrouwen sterk op eerdere ervaringen, herinneringen en verwachtingen. Dat gezegd hebbende... bieden wij je een taartje met aardbeien:
Nu, zijn het echt aardbeien? De fysieke kenmerken zijn er: van textuur tot kern. Toch is er iets mis: ze zijn niet rood. Ja, je hersenen rapporteren op basis van de ontvangen informatie dat de aardbeien rood lijken, maar die conclusie is onjuist. Het enige wat je hoeft te doen om dit te controleren is een kopie van de afbeelding downloaden, in je favoriete grafische editor openen en maximaal inzoomen. Het enige wat je zult vinden zijn verschillende tinten groen, grijs en cyaan. Zelfs het minimale geel dat we op het taartje zien is niet echt geel. Wat is er aan de hand?
Het fenomeen staat bekend als kleurconstante, en in losse termen is het de kleurcorrectie die onze hersenen toepassen op dingen die we onder verschillende lichtomstandigheden zien. Een aardbei bij daglicht is niet hetzelfde als onder een tl-buis, maar toch zien we hem rood in beide gevallen. In zekere zin vervuilen lichtbronnen de kleur, en moeten onze hersenen compenseren. De afbeelding is gemaakt door professor Akiyoshi Kitaoka van de Ritsumeikan Universiteit, en zijn Twitter-account zit vol met optische illusies. Zoals verwacht gingen verschillende mensen de discussie aan over de 'afwezigheid van rood' in de afbeelding, maar ons pad eindigt hier...
