DOS. Zijn essentie domineerde de wereld en de wil van miljoenen gebruikers jarenlang. We bereikten buitengewone dingen met die familie van besturingssystemen (inclusief alle ontwikkelingen die niet van Microsoft kwamen), en het leerde ons ook een nieuwe definitie van pijn. Toch blijven er details die we in de afgelopen vier decennia niet hebben kunnen oplossen, en Bryan Lunduke besloot een van die details te onderzoeken: het gebrek aan multitasking in DOS, is dat een mythe of niet? Zoals je je kunt voorstellen, is het antwoord voor het web een gigantisch 'hangt ervan af'…

«DOS heeft geen multitasking»: mythe of werkelijkheid?
Multitasking in DOS

Het was de beste der tijden en het was de slechtste der tijden; het tijdperk van de wijsheid en ook van de dwaasheid…

Dickens gaf een ware les met die inleiding, maar het meest opvallende is dat het perfect past bij de jaren van DOS. De veranderingen gebeurden in een angstaanjagend tempo: alles was nieuw, en in een oogwenk was het nieuwe alweer oud, vervangen door iets nog nieuwers dat gedoemd was de cyclus te herhalen. Toch straalde DOS rigiditeit uit. We leerden computers gebruiken, maar het was een pijnlijk en meedogenloos proces, met handmatig bewerkte configuratiebestanden, eindeloze documentatie en constante gevechten om kilobytes van het conventionele geheugen terug te winnen.

Je voorstellen dat DOS iets 'anders' deed was niet gebruikelijk, en elk idee van multitasking behoorde tot een parallelle dimensie... maar de werkelijkheid wees iets anders uit. Afgezien van de technische verschillen tussen coöperatieve multitasking en preëmptieve multitasking, is het feit dat er verschillende speciale ontwikkelingen bestonden die multitasking onder DOS konden reproduceren, en het portaal van Bryan Lunduke leert ons enkele van de meest relevante voorbeelden.

De zoektocht naar multitasking in DOS

«DOS heeft geen multitasking»: mythe of werkelijkheid?
Het heette Concurrent DOS tot de overname van Digital Research door Novell in 1991 („Ghettoblaster", publiek domein)

Lunduke's positie is vanaf het begin duidelijk: DOS kon multitasking doen, in sommige gevallen native en met behulp van externe tools in andere. Onder de native opties valt Concurrent DOS op, gemaakt door Digital Research en Gary Kildall (DR-DOS en GEM kwamen daar ook vandaan), gepresenteerd als een 'multi-taskend en multi-gebruiker besturingssysteem'. Het zou echter een vergissing van ons zijn om 'MS-DOS 4.0 Multitasking' niet te noemen.

«DOS heeft geen multitasking»: mythe of werkelijkheid?
De 'sessiebeheerder' in MS-DOS 4.0 Multitasking werd geopend door op de Alt-toets te drukken

Waarom is dit belangrijk? Heel simpel: niet iedereen weet dat er twee versies van MS-DOS 4 bestonden. De meest voorkomende was die ontwikkeld door IBM, die we ons herinneren vanwege de eindeloze hoeveelheid bugs en compatibiliteitsfouten. MS-DOS 4.0 Multitasking daarentegen was een kort project van Microsoft dat in 1986 (onder andere) echte preëmptieve multitasking bevatte. Helaas maakte dat systeem niet veel lawaai, maar het veranderde in een soort proto-OS/2. Het artikel gaat verder met verwijzingen naar IBM TopView, Quarterdeck DESQview en een bijna vergeten besturingssysteem met de naam Wendin-DOS.

«DOS heeft geen multitasking»: mythe of werkelijkheid?
Quarterdeck DESQview, versie 1.03

Kortom, de DOS-familie was niet vreemd aan multitasking. Of we het nu echt multitasking kunnen noemen of niet... dat is een twijfel die ons in een veel zwarter gat werpt dan we denken. Kan een computer met één processor, één kern en één draad multitasking doen? Is het geldig om over multitasking te praten als DOS niet eens het concept van 'taak' kon verwerken? De reacties staan open.

Toegang tot het artikel: Klik hier