Op 17 oktober meldde Público dat Meta technische problemen had erkend die de campagne van Luiz Inácio Lula da Silva raakten. Twee dagen eerder had het Braziliaanse verkiezingshof, het TSE, Meta volgens Associated Press opgedragen Lula en Flávio Bolsonaro gelijk te behandelen. De campagneproblemen en het rechterlijke bevel zetten het debat over platformmacht op scherp; de rechter vond aanwijzingen voor opzettelijke manipulatie toen onvoldoende.
Wat het TSE Meta opdroeg
Het TSE eiste volgens AP dat Meta maatregelen nam voor gelijke behandeling van beide kandidaten. Dat bevel zou ingrijpen op het beperken van de verspreiding van politieke inhoud, zoekbeperkingen en het verwijderen van berichten wanneer die praktijken een ongelijke behandeling veroorzaken. Ook moest Meta voor beide kandidaten dezelfde criteria hanteren in zijn AI-tool. Bij niet-naleving kon een boete volgen van 500.000 Braziliaanse real per dag. AP beschreef de voorwaarden van het bevel op 15 oktober.
De Lula-campagne beschuldigde Meta ervan haar berichten minder bereik te geven en inhoud van de kant van Flávio Bolsonaro juist te bevoordelen. Meta ontkende politieke vooringenomenheid. Het bedrijf verklaarde de afzonderlijke incidenten met technische problemen, fraudebestrijdingsmaatregelen of naleving van de Braziliaanse verkiezingsregels, meldde AP op 16 oktober.
De gemelde problemen met Instagram en WhatsApp
Folha de S.Paulo meldde op 16 oktober, op basis van interne berichten, dat het Instagram-account van Lula op 9 oktober bijna 24 uur lang geen feedposts kon promoten. De promotie van nieuwe dark posts en al lopende promoties ging volgens de krant wel door. Dat is een specifieke beperking van betaalde promotie van gewone feedposts, niet een melding dat alle campagneadvertenties stilvielen.
Folha beschreef ook een afzonderlijke wereldwijde gegevensstoring op 7 oktober. Die duurde vijf uur, trof meer dan 3.000 accounts en verstoorde weergavetellingen. De krant meldde daarnaast dat een WhatsApp-zoekopdracht naar “Exército do Lula” onder meer “Canal do Lula”, “Tropa do Flávio” en een kanaal van de Arbeiderspartij opleverde. Folha’s verslag beschreef de incidenten en de interne berichten.
Wat de berichtgeving zegt over opzet
Meta ontkende doelbewust een kandidaat te bevoordelen. Folha schreef dat de interne berichten die de krant had bekeken operationele fouten beschreven, zonder erkenning van opzettelijke inmenging. Volgens Público zei rechter Marco Aurélio Bellizze dat de aanwijzingen toen onvoldoende waren om vast te stellen dat Meta de verspreiding doelbewust had gemanipuleerd. Het TSE verlangde wel waarborgen voor gelijke behandeling.
Een breder onderzoek naar politieke advertenties geeft context, maar gaat over een andere vraag. Op 16 oktober berichtte AP over een onderzoeksgroep van de Universidade Federal do Rio de Janeiro, die tussen juli en september minstens 1.613 onregelmatige politieke advertenties op Meta had gevonden. Die advertenties waren 171 miljoen keer bekeken en leverden naar schatting 2 miljoen real op. De cijfers betreffen de bredere advertentiepraktijk; ze tonen op zichzelf niet aan dat de beperkingen voor Lula doelbewust waren.
