NASA beëindigde op 23 oktober 2026 de wetenschappelijke missie van het Neil Gehrels Swift Observatory. De laatste waarneming vond plaats op 20 oktober. Swift bevond zich toen op minder dan 275 kilometer hoogte, waar de luchtweerstand het stabiel richten van de telescopen op astronomische doelen verhinderde.
Wat gebeurde er vóór de laatste waarneming?
Swift was ontworpen voor een primaire missie van twee jaar. NASA meldde dat het observatorium meer dan tien keer zo lang productief bleef. Naarmate de baan lager kwam, probeerden de operators de luchtweerstand te beperken door andere waarnemingsdoelen te kiezen.
Volgens Actualidad Aeroespacial vervingen operators vanaf december 2025 ongeveer een kwart van de gewone wetenschappelijke doelen door hemelposities die de luchtweerstand moesten verminderen. In februari 2026 gold die aanpak voor alle waarnemingen. Gerichte wetenschappelijke waarnemingen lagen vanaf half februari stil tot eind augustus, aldus het medium. NASA maakte op 19 augustus bekend dat LINK Swift niet zou vangen en naar een hogere baan zou brengen. Xataka meldde dat op 26 augustus twee van Swifts drie telescopen weer waren ingeschakeld. NASA dateerde de laatste waarneming later op 20 oktober.
Hoe Swift gammaflitsen onderzocht
Een gammaflits is een korte uitbarsting van gammastraling. Swift kon zo’n uitbarsting doorgaans detecteren en lokaliseren, andere sterrenwachten waarschuwen en zijn telescopen op de bron richten in ongeveer één minuut. Daardoor konden astronomen ook de nagloed onderzoeken, de straling die na de uitbarsting waarneembaar blijft.
In mei 2005 duurde gammaflits GRB 050509B 0,03 seconde. Swift ving 11 röntgenfotonen op van de nagloed, de eerste waargenomen nagloed van een korte gammaflits. Over zijn missie observeerde Swift meer dan 2.000 gammaflitsen en bestudeerde het meer dan 1.400 supernova-explosies. Gegevens van het observatorium droegen bij aan ongeveer 7.000 gepubliceerde wetenschappelijke artikelen.
Het openbare archief blijft beschikbaar
Het openbare Swift-archief van NASA bevat bijna 22 jaar aan helderheidsmetingen, spectra op verschillende golflengten en meer dan 1,5 miljoen beelden van de ultraviolette en optische telescoop. De volledige dataset beslaat ongeveer 12 terabyte.
NASA onderzoekt hoe bestaande ruimtetelescopen, commerciële mogelijkheden en nieuwe missies snelle reacties op kosmische gebeurtenissen kunnen ondersteunen. Bestaande missies moeten de leemte voorlopig helpen opvangen. In haar verklaring van 23 oktober verwachtte NASA dat Swift binnen enkele weken de atmosfeer zou binnendringen.
