Er zijn tientallen scenario's die ons in één keer naar het einde van de wereld kunnen leiden. Sommige zijn sneller dan andere, maar er zijn ook die vrijwel onopgemerkt blijven. Het meest sprekende voorbeeld zijn de insecten. Een recent onderzoek met 27 jaar aan verzamelde gegevens geeft aan dat de biomassa van vliegende insecten met 76 procent is afgenomen in 63 natuurreservaten in Duitsland. Als dit zich uitbreidt naar de rest van de planeet, waarschuwen wetenschappers dat een "ecologische Armageddon" gegarandeerd is, en dat al het andere zal verdwijnen samen met de insecten, inclusief de mens.
Veel mensen haten spinnen. Ook is er weinig waardering voor kakkerlakken. Ik kan nog steeds de kreten van mijn buurvrouw tegen mieren horen, en persoonlijk voer ik een open oorlog tegen muggen. De constante overlast, de overdracht van ziekten en hun rol als indicatoren van andere problemen (rotting en vuil zijn goede referenties) maken de meeste insecten tot de meest gehate wezens ter wereld. In de afgelopen decennia zijn er verschillende middelen ontwikkeld om de insectenpopulatie onder controle te houden, maar... we hebben ze veel meer nodig dan we denken.
Het onderzoek
Een studie die half oktober is gepubliceerd door onderzoekers van de Radboud Universiteit, de Entomologische Vereniging Krefeld en de Universiteit van Sussex wijst uit dat de biomassa van vliegende insecten in de afgelopen 27 jaar alarmerend is afgenomen. Dankzij het werk van tientallen amateurentomologen die gestandaardiseerde methoden gebruikten om gegevens te verzamelen, werden meer dan 1.500 monsters van vliegende insecten verkregen in 63 natuurreservaten in Duitsland. Het gemiddelde jaarlijkse verlies aan biomassa in die 27 jaar bedraagt 76 procent, terwijl de piek van 82 procent in de zomer werd bereikt, wanneer het aantal insecten naar verwachting het hoogst is.
Eerdere rapporten over verdwijningen richten zich vaak op een specifiek type insect, maar de nieuwe studie omvat alle soorten vliegende insecten, waaronder vliegen en wespen. En het ergste is dat we niet weten waarom.
Waarom insecten essentieel zijn
Het type habitat, de basiseigenschappen, het landgebruik en de klimaatveranderingen verklaren niet zo'n massaal verlies aan biomassa. De eerste vermoedens onder experts wijzen op het gebruik van pesticiden in de landbouw, maar ze overwegen ook een gebrek aan voedsel, of een combinatie van beide. Eén ding is zeker: de ecologische functies van insecten zijn van cruciaal belang. Zonder hen aan onze zijde zullen de negatieve veranderingen in de wereld waarschijnlijk onomkeerbaar zijn.
