Iedereen die minstens één hond in huis heeft, kent die blik maar al te goed: onze viervoeters doen iets fout, en bij de eerste correctie zetten ze een gezicht op alsof ze verlaten kinderen in de regen zijn, alsof ze smeken om vergeving. Een studie van het Centrum voor Honden-Cognitie, onderdeel van de afdeling Psychologie van de Universiteit van Portsmouth, suggereert echter dat deze blikken geen emotionele reactie zijn, maar een actieve poging tot communicatie die vooral tot uiting komt wanneer ze door een mens worden bekeken.
Een van die virale video’s die er wekelijks duizend verschijnen, toont een puppy die door zijn eigenaar wordt uitgescholden, die hem als straf dreigt zijn pluchen kipje af te nemen en vijftien dagen niet naar het park te gaan. Als we afgaan op het gezicht dat de puppy trekt, is het makkelijk te concluderen dat de eigenaar een meedogenloos monster is en dat hij die wrede straf onmiddellijk moet intrekken.
Maar verdrietige ogen zijn slechts een vorm van expressie. Een andere veel voorkomende reactie is schaamte, waarbij de hond probeert zich te verstoppen wanneer de eigenaar laat zien wat hij kapot heeft gemaakt (een schoen, een sok, enzovoort). Over het algemeen wordt aangenomen dat deze uitdrukkingen onvrijwillig zijn en een belangrijke emotionele component hebben, maar een recente studie wijst in een andere richting.
Waarom krijgen honden 'verdrietige ogen'?
Volgens de experts van het Centrum voor Honden-Cognitie van de Universiteit van Portsmouth zijn de 'verdrietige ogen' een simpele directe reactie op de aanwezigheid en aandacht van mensen. Aan het onderzoek deden 24 honden van verschillende rassen mee, in de leeftijd van 1 tot 12 jaar, allemaal huisdieren. De honden werden vastgebonden met een riem op één meter afstand van een persoon, en de verschillen in hun uitdrukkingen werden gefilmd.
De meeste registraties vonden plaats elke keer dat de hond werd bekeken, terwijl ze hun uitdrukkingen volledig lieten varen wanneer ze geen aandacht kregen. De beloningen in de vorm van snacks hadden ook geen effect.
Met andere woorden, de bewijzen suggereren dat honden gevoelig zijn voor menselijke aandacht en dat hun uitdrukkingen "potentieel actieve" pogingen tot communicatie zijn. De onderzoekers hebben niet kunnen vaststellen of honden zich ervan bewust zijn dat ze er "verdrietiger" uitzien, of dat het simpelweg een reactie is om de sympathie van hun baasje te winnen. Zonder enig wetenschappelijk bewijs blijf ik bij het laatste: het zijn schattige manipulators.
