Een veelvoorkomende situatie: we gaan naar een openbaar zwembad, stappen in het water en binnen de kortste keren zijn onze ogen rood als tomaten. "Ze hebben overdreven met het chloor" is de meest gehoorde klacht... maar wat als chloor eigenlijk maar een secundaire rol speelt? De andere helft van de vergelijking heet chlooramines, en hun vorming is het gevolg van de reactie tussen chloor en organisch materiaal. Wat voor organisch materiaal? Nou... je weet wel.
Het is jaren geleden dat ik voor het laatst een openbaar zwembad bezocht. Minstens een half dozijn artsen raadde me aan terug te gaan naar het water om mijn gezondheidsproblemen te verhelpen... waarop ik "dank je" en "tot ziens" zei. Ten eerste heb ik geen tijd, en ten tweede beschikken de lokale opties niet over een al te goede hygiënische discipline. De laatste onderzoeken hierover geven aan dat er in een gemiddeld zwembad wel 75 liter urine kan zitten, en dat in jacuzzi's de concentratie drie keer zo hoog is. Sommigen denken dat het voldoende is om chloor in het water te gooien om alles te doden, maar de waarheid is dat dit een ander probleem veroorzaakt: chlooramines.
Geïrriteerde ogen in het zwembad
Chlooramines ontstaan door de reactie tussen vrij chloor en organisch materiaal in het water, dat naast urine ook dode huidcellen, zweet, speeksel, haar, olie, ontlasting en af en toe een etensrest omvat. De irriterende factor van chlooramines is aanzienlijk: ze tasten ogen, huid, neus en luchtwegen aan. De klassieke "chloorlucht" in het zwembad is niets anders dan chlooramines in gasvorm, en de klacht dat er "te veel chloor" in het zwembad zit wanneer de eerste oogirritaties verschijnen, betekent eigenlijk het tegenovergestelde: er is niet genoeg vrij chloor in het water.
Tegelijkertijd beïnvloedt de aanwezigheid van chlooramines in een zwembad de kwaliteit van de sportieve prestaties van zwemmers, en mensen met bestaande aandoeningen ervaren meer gezondheidsproblemen. Een correcte chemische behandeling kan de chlooraminesniveaus natuurlijk terugbrengen tot aanvaardbare parameters, en daarnaast zijn er extra oplossingen zoals ozonisatoren of ultraviolette lichtsystemen. Uiteindelijk is echter de hygiëne van de zwemmers het belangrijkst.
