Zenith Flash-Matic: de eerste draadloze afstandsbediening

Het concept van de afstandsbediening is veel ouder dan we denken, maar de eerste toepassing in de wereld van de televisies vond plaats in 1950, dankzij de Zenith Radio Corporation en hun ontwerp Lazy Bones. Die afstandsbediening was afhankelijk van een 'navelstreng', en gebruikers klaagden al snel over de struikelpartijen. Om een draadloze oplossing te ontwikkelen, verdubbelde Zenith de inzet met hun Flash-Matic, gebaseerd op fotoweerstand. Met andere woorden... een zaklamp en vier sensoren.

Televisies, audioapparatuur, airconditioners, alarmsystemen en meer apparaten hebben tegenwoordig afstandsbedieningen. Sommige gaan jaren mee, andere breken al na een paar maanden, maar afgezien van hun voor- en nadelen zijn ze inmiddels een vast onderdeel van ons dagelijks technologisch leven.

Nu was dat niet altijd zo. De afstandsbediening had zijn fase van 'luxeartikel', vergezeld van de al erg dure televisies die niet achterbleven. De Lazy Bones van Zenith Radio Corporation was de eerste. Met een prijs van 30 dollar in 1950 (320 gecorrigeerd voor inflatie) moest de potentiële gebruiker wel twee keer nadenken voordat hij zo'n bedrag investeerde.

Het 'triggerformaat' van de Lazy Bones was comfortabel en interessant, maar de kabel die hem met de televisie verbond, was dat niet. De klachten van gebruikers namen toe en de boodschap was duidelijk: De volgende generatie afstandsbedieningen moest draadloos zijn. De verantwoordelijkheid voor de creatie viel op de schouders van Zenith-ingenieur Eugene J. Polley, die van 1935 tot 1982 bij het bedrijf werkte. Polley's oplossing was de Zenith Flash-Matic, een model dat in 1955 de basis legde voor moderne afstandsbedieningen.

De eerste draadloze afstandsbediening

In tegenstelling tot de Lazy Bones was de Flash-Matic relatief eenvoudig aan de zenderkant, waarbij alle complexiteit naar de ontvanger werd verplaatst, zozeer zelfs dat de gebruiker alleen maar een zaklamp hoefde te manipuleren. In elke hoek van de televisie werden vier fotoweerstanden geïnstalleerd. De twee bovenste cellen regelden het wisselen van kanaal (met de klok mee of tegen de klok in). In de linkerbenedenhoek zat de weerstand die verantwoordelijk was voor het aan- en uitschakelen van het apparaat, en de laatste zette het volume op nul: Dat was de beroemde 'mute'.

De reden achter de 'mute' was publicitair, in meer dan één opzicht. Zenith schroomde niet om die functie (die niet op de televisie beschikbaar was) breed aan te prijzen als tegengif voor te lange commercials. Dankzij de 'mute' kon de gebruiker de reclame dempen (of erop 'schieten', gezien het pistoolformaat van de afstandsbediening) en het geluid weer aanzetten wanneer zijn favoriete show terugkeerde.

De Zenith Flash-Matic was vele malen beter dan de Lazy Bones, maar was ook niet vrij van gebreken. Een te goed verlichte kamer of een zonnestraal die de televisie raakte, kon de sensoren gek maken, met spontane kanaalwisselingen tot gevolg. In 1956 kwam de vervanger van de Flash-Matic: de Zenith Space Command, gemaakt door Robert Adler.

Deze nieuwe afstandsbediening had geen batterijen nodig en gebruikte ultrasone technologie (opgewekt met kleine aluminium staafjes erin), die een kwart eeuw op de markt bleef, totdat de infrarood afstandsbedieningen begin jaren 80 alles veroverden.

Bron: Vintage Everyday