Od klasycznych „biżuterii babci”, przez słynne zabawki z lat 90. i „numer 1 Supermana”, wiele osób przeszukuje piwnice, strychy i sufity w poszukiwaniu czegoś wartościowego – czy to z ciekawości, czy z pilnej potrzeby. Jednak spora część tej publiczności nie zdaje sobie sprawy z potencjału komputerów „retro” i docenia go dopiero wtedy, gdy konkretny egzemplarz łamie wszelkie prognozy na oficjalnej aukcji. Chcesz wiedzieć, które stare systemy są najcenniejsze? Ludzie z portalu Sell My Mobile przygotowali listę…
Jest bardzo mało prawdopodobne, aby ktoś inwestował w technologię, mając na uwadze jej „vintage’ową” wartość. W rzeczywistości większość produktów nie ma tak długiej żywotności. Między wewnętrznymi awariami, brakiem wsparcia, jakością wykonania i ogólnym zużyciem, ludzie bez wahania pozbywają się i wymieniają całe systemy. Ale istnieją wyjątki i gdy wypływają na światło dzienne... robią dużo hałasu. Redaktorzy portalu Sell My Mobile opublikowali w zeszłym miesiącu artykuł „Cache in the Attic”, w którym przyjrzeli się dziesięciu najcenniejszym starym komputerom osobistym, biorąc pod uwagę przede wszystkim ich ROI (Return on investment, czyli „zwrot z inwestycji”). Innymi słowy, ile użytkownicy musieli zapłacić w momencie premiery, a ile mogliby dziś uzyskać na aukcji lub w sprzedaży online... o ile znajdzie się kupiec.
Sinclair ZX80
Niezwykle popularny dzięki niskiej cenie (poniżej stu funtów i z miesięcznymi terminami oczekiwania), Sinclair ZX80 nie jest aż tak rzadki, ale mając 40 lat, coraz trudniej znaleźć egzemplarz w idealnym stanie. (348 USD, ROI: 74%)
Heathkit H8
Jeden z wielu „ja też” w erze komputerów sprzedawanych jako zestawy w połowie lat 70., oparty na Intel 8080A. Heathkit wszedł na rynek nieco późno, w czasie przejścia na systemy zmontowane. Wymagał wielu dodatkowych komponentów. (668 USD, ROI: 76%)
Acorn Atom
W zasadzie okrojona wersja Acorna System 3, bez stacji dyskietek. Chronologicznie to komputer poprzedzający słynnego BBC Micro. Atom przetrwał tylko dwa lata (1980–1982), podczas gdy Micro był produkowany do 1994. (403 USD, ROI: 167%)
IMSAI 8080
To ten sam komputer, który pojawia się w „WarGames”. IMSAI 8080 uznawany jest za „pierwszy prawdziwy klon” bezpośredniego konkurenta, czyli Altaira 8800. Szacuje się, że liczba wyprodukowanych sztuk nie przekracza 20 tysięcy, choć istnieje wiele replik... (1782 USD, ROI: 197%)
Jupiter Ace
Dziwna maszyna jak na tamte czasy. Fizycznie niewiele odbiega od klasycznego ZX Spectrum, ale Jupiter Ace odszedł od „legionu BASIC” na rzecz Forth jako środowiska programistycznego. Producent zniknął w listopadzie '83, a przy mniej niż 5000 sprzedanych egzemplarzach jest to prawdziwy rarytas kolekcjonerski. (455 USD, ROI: 203%)
ELF II
Bardziej niż komputer, ELF II to „zestaw treningowy” oparty na procesorze RCA 1802, następca COSMAC ELF opisanego w Popular Electronics w latach 1976–1977, a oba są „potomkami” Microkita, Microtutora I i Microtutora II firmy RCA. (340 USD, ROI: 240%)
Altair 8800
Cóż więcej można dodać? Jego popularność eksplodowała po tym, jak pojawił się na okładce Popular Electronics w styczniu 1975 roku, stając się iskrą całego ruchu komputerów osobistych. Paul Allen pokazał tę okładkę Billowi Gatesowi... i tak narodził się Microsoft. (8125 USD, ROI: 1751%)
SCELBI-8H
Pierwszy komputer-kit na rynku. Stworzony w 1974 roku, z Intelem 8008 (poprzednikiem legendarnego 8080) jako mózgiem. Łącząc zestawy i zmontowane systemy, sprzedano nie więcej niż 150 sztuk. SCELBI odkryło, że zarabia więcej na sprzedaży książek o sprzęcie... (13 000 USD, ROI: 2500%)
Kenbak-1
Niektórzy eksperci przedstawiają Kenbak-1 jako „pierwszy komputer osobisty”, wyprzedzający nawet pierwszy procesor. Wyprodukowano tylko 40 komputerów. Uważa się, że dziś istnieje zaledwie 14, pod opieką różnych kolekcjonerów. (41 946 USD, ROI: 5493%)
Apple-1
Komputer, który uczynił Apple „Apple”. To on przyciąga uwagę mediów za każdym razem, gdy pojawia się na aukcji. W 2013 roku potwierdzono istnienie 63 egzemplarzy Apple-1, z czego sześć działa poprawnie. Średnia wartość wynosi około pół miliona dolarów, a skrajne przypadki sięgają prawie dwóch milionów. (458 711 USD, ROI: 68 707%)
