9 listopada 2026 r. Bruegel zaproponował, by Komisja Europejska zwołała koalicję państw i uzgodniła z nią wspólne minimum wymiany informacji o awariach sztucznej inteligencji. Taki międzynarodowy pakt zgłaszania incydentów AI miałby pomóc szybciej ostrzegać o problemach przekraczających granice. To rekomendacja, nie obowiązująca umowa ani działający system. Bruegel proponuje pilotaż od początku 2027 r., ale przedstawia ten termin jako plan.
To odrębna inicjatywa od apelu naukowców o międzynarodowy nadzór nad zaawansowaną AI, opisanego wcześniej przez NeoTeo. Propozycja Bruegel koncentruje się na przepływie informacji o incydentach.
Jak miałby działać wspólny system zgłoszeń
Bruegel proponuje, by uczestniczące państwa stworzyły krajową infrastrukturę zgłaszania incydentów i uzgodniły wspólne protokoły oraz formaty danych. Informacje trafiałyby do wspólnego zasobu i były na bieżąco udostępniane, a mechanizm miałby obejmować weryfikację zgłoszeń oraz zachęty do dzielenia się nimi. Państwa zgłaszające mniej aktywnie otrzymywałyby mniej informacji z puli.
Sens takiej wymiany łatwo zobaczyć na przykładzie przytoczonym przez Bruegel: hipotetyczny system oceniający wnioski o kredyt hipoteczny mógłby wydawać stronnicze decyzje w kilku krajach. Szybkie przekazanie informacji innym użytkownikom pozwoliłoby im sprawdzić, czy problem dotyczy także ich, a twórcy systemu dałoby szansę na poprawę aplikacji. To scenariusz, nie opis rzeczywistego incydentu.
Bruegel postuluje też, by zasady współpracy ograniczały ryzyko dla bezpieczeństwa i nie wymagały przyjmowania wartości ani norm narzuconych przez inne państwa. To ważne dla międzynarodowego porozumienia: wspólny format zgłoszeń nie musi oznaczać jednolitego podejścia do całej regulacji AI.
Jakie zgłoszenia wymagają już przepisy AI Act
Unijny AI Act ustanawia obowiązki prawne o węższym, określonym zakresie. Nie tworzą one proponowanej przez Bruegel międzynarodowej puli informacji. Artykuł 73 dotyczy dostawców systemów AI wysokiego ryzyka, a art. 55 — dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia obarczonych ryzykiem systemowym.
| Zasada | Proponowany mechanizm Bruegel | Artykuł 73 AI Act | Artykuł 55 AI Act |
| Zakres | Międzynarodowa wymiana informacji o awariach AI | Poważne incydenty związane z systemami AI wysokiego ryzyka | Istotne poważne incydenty związane z modelami AI ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym |
| Odbiorca informacji | Wspólna pula uczestniczących państw | Organ nadzoru rynku w państwie członkowskim, w którym doszło do incydentu | Biuro ds. AI oraz, w stosownych przypadkach, właściwe organy krajowe |
| Termin | Bruegel proponuje pilotaż od początku 2027 r. | Zasadniczo niezwłocznie po ustaleniu związku przyczynowego lub jego uzasadnionego prawdopodobieństwa, najpóźniej 15 dni od uzyskania wiedzy o incydencie; w określonych przypadkach obowiązują krótsze terminy | Bez zbędnej zwłoki |
Dostawca systemu wysokiego ryzyka ma co do zasady zgłosić poważny incydent niezwłocznie po ustaleniu, że system mógł go spowodować, i nie później niż 15 dni od uzyskania o nim wiedzy. W określonych przypadkach związanych z powszechnym naruszeniem lub poważnym incydentem limit wynosi dwa dni; dla incydentów związanych ze śmiercią — dziesięć dni, z uwzględnieniem warunków przewidzianych w przepisie. Szczegóły zawiera art. 73 AI Act; przedstawiony tekst skonsolidowany uwzględnia stan na 27 lipca 2026 r.
Artykuł 55 nakłada osobny obowiązek na dostawców modeli ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym: mają śledzić i dokumentować istotne poważne incydenty oraz przekazywać informacje o nich i możliwych działaniach naprawczych do Biura ds. AI, a w odpowiednich przypadkach także do właściwych organów krajowych, bez zbędnej zwłoki. Wymogi te opisuje art. 55 AI Act.
Przy zgłoszeniu liczy się nie tylko sam incydent, lecz także to, kto ma go raportować, do kogo i w jakim terminie — a AI Act wyznacza te zasady osobno dla różnych podmiotów.
Kto mógłby dołączyć do koalicji
Bruegel wskazuje Indie, Kanadę, Wielką Brytanię i Brazylię jako możliwych partnerów, a nie potwierdzonych uczestników. Po ewentualnym pilotażu koalicja miałaby przedstawić inicjatywę na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych i G20. Bruegel proponuje również zaoferować format Chinom i Stanom Zjednoczonym.
Autorzy rekomendacji traktują wymianę informacji jako pierwszy krok. Sam mechanizm nie zakończy rywalizacji o najbardziej zaawansowane modele AI ani nie ograniczy ryzyka egzystencjalnego związanego z AI.