W analizie opublikowanej 8 października 2026 r. Center for Strategic and International Studies (CSIS) stwierdziło, że statki badawcze pod banderą ChRL przeznaczały statystycznie większą część obserwowanego czasu na przebywanie w pobliżu infrastruktury podmorskiej na morzu pełnym niż jednostki z większości porównywanych flot. Badanie opisuje położenie statków względem kabli i gazociągów. Związek statystyczny nie określa celu konkretnego rejsu.
Co mierzyło badanie CSIS
CSIS przeanalizowało dane AIS, czyli automatycznego systemu identyfikacji statków, z okresu od 1 stycznia 2020 r. do 9 grudnia 2025 r. Analiza objęła 223 statki badawcze, a jednostki ChRL porównano z flotami 47 innych państw. Raport opublikowano 8 października 2026 r.
Miarą był szacowany roczny udział czasu, w którym obserwowany statek znajdował się na morzu pełnym w pobliżu infrastruktury podmorskiej, w tym kabli światłowodowych i gazociągów. Na mapach obszar wokół przebiegu kabli i gazociągów rozszerzono o 1 km, by uwzględnić niedokładność lokalizacji. Raport CSIS opisuje więc czas i położenie jednostek w odniesieniu do zaznaczonych na mapie tras.
Jak wypadały porównywane floty
W pięciu rocznych porównaniach statki pod banderą ChRL znalazły się powyżej 80. percentyla w czterech, jednostki USA we wszystkich pięciu, a jednostki rosyjskie w dwóch. Percentyl wskazuje pozycję wyniku na tle pozostałych obserwacji w próbie.
| Flota | Roczne porównania powyżej 80. percentyla |
| ChRL | 4 z 5 |
| USA | 5 z 5 |
| Rosja | 2 z 5 |
W 2024 r. siedem chińskich statków badawczych znalazło się powyżej 80. percentyla. Są to pozycje w porównaniu prowadzonym w ramach badania, a nie liczba rejsów zakończonych incydentem. Model bazowy wykazał dodatni związek między banderą ChRL a szacowanym udziałem czasu w pobliżu infrastruktury. Sam wynik statystyczny nie wskazuje, co załoga zamierzała zrobić podczas konkretnej misji.
Trasy Xiang Yang Hong 06 i Ke Xue
W studium przypadku CSIS opisało statek Xiang Yang Hong 06. Między lutym a majem 2024 r. odbył on trzy rejsy na morze pełne w rejonie Guam, w pobliżu systemów kablowych Apricot i Asia-America Gateway (AAG). W lipcu raport wskazuje trasy w pobliżu ACC-1, AAG i SEA-US. Kolejny, rozszerzony wzorzec tras obejmował okres od 14 sierpnia do 27 października 2024 r.
Drugim analizowanym statkiem był Ke Xue. Od marca do czerwca 2024 r. jego trasy przebiegały w pobliżu TGN-IA, Apricot i JUPITER. Podczas północnej misji od 15 lipca do 28 sierpnia statek zbliżał się do kilku systemów kablowych. CSIS odnotowało też przerwę w transmisji AIS około 40 mil morskich na wschód od wyspy Shemya. Sygnał pojawił się ponownie około trzy godziny później, blisko 30 mil morskich od ostatniej zgłoszonej pozycji. Raport nie przypisuje tej przerwie konkretnej przyczyny.
Co wyniki mówią o celu rejsów
CSIS interpretuje powtarzające się trasy przypominające pomiary jako potencjalne źródło danych batymetrycznych i oceanograficznych, które mogą mieć znaczenie dla planowania działań wojskowych. To interpretacja autorów, a nie bezpośredni pomiar intencji. Dane o położeniu statków opisują ich obecność przy infrastrukturze; same nie przesądzają, czy prowadzono rozpoznanie kabli ani czy planowano ich uszkodzenie.
Model ma ograniczoną moc wyjaśniającą. CSIS podaje, że skorygowane R² wynosi około 1,3 proc., co oznacza, że model wyjaśnia jedynie niewielką część zmienności mierzonego wyniku. Autorzy wskazują, że analizę mogłyby wzmocnić dodatkowe zmienne i większa liczba odrębnych statków. Wśród rekomendacji CSIS znalazły się lepsza świadomość sytuacyjna na morzu, skoordynowane patrole oraz regionalne zdolności naprawy kabli.
