Poszukiwanie wyższych częstotliwości nie straciło na intensywności, a wieczna batalia z temperaturą jest trudniejsza niż kiedykolwiek. W miarę dodawania kolejnych rdzeni do naszych układów, chłodzenie staje się kluczowym tematem, ale niektórzy entuzjaści i profesjonaliści od overclockingu sięgają po ekstremalne rozwiązania, łącząc „delidding” z „lappingiem”. Innymi słowy, mechanicznie usuwają zintegrowany radiator z procesorów… a potem je szlifują.
Krótka historia overclockingu
Świat zmienił się dla wielu użytkowników, gdy odkryli, że mogą wziąć swoje stare procesory Pentium o taktowaniu 66 MHz, zmienić położenie kilku zworek na płycie głównej i zmusić je do pracy z częstotliwością 75 MHz. Pierwsze układy Celeron (kochane i nienawidzone zarazem) przeskakiwały z 300 do 450 MHz niemal bez wysiłku. I nawet dziś, w systemach z dziesiątkami rdzeni, szukamy sposobów na „ukradzenie” kilku dodatkowych MHz. Jednak… temperatura jest ograniczeniem, któremu prędzej czy później musimy stawić czoła.
Delidding i lapping
Wymiana chłodzenia na większe, optymalizacja przepływu powietrza w obudowie i zastosowanie chłodzenia cieczą to kroki w dobrym kierunku. W naszym podstawowym przewodniku po undervoltingu i underclockingu również zgłębiamy koncepcję deliddingu, która oddziela procesor od zintegrowanego radiatora. Jest to szczególnie przydatne w przypadku starszych układów Intel, a w skrajnych przypadkach może obniżyć temperaturę o 20 stopni lub więcej. Ale historia na tym się nie kończy: Oprócz deliddingu, niektórzy entuzjaści i profesjonaliści overclockingu decydują się dodać lapping do równania:
W swoich procesorach najnowszej generacji Intel zdołał zmniejszyć grubość „die” (głównego punktu styku chipa), aby obniżyć ogólną temperaturę. W luźnych słowach, lapping to nic innego jak korekcja powierzchni. Im mniej defektów, tym lepszy kontakt między różnymi materiałami, a co za tym idzie, rozpraszanie ciepła. Praca z metalami nie jest szczególnie ryzykowna, ale przeprowadzenie lappingu na krzemie wymaga specjalnych narzędzi... i stalowych jaj.
Wyniki i wnioski
Z całym klasycznym „cringe” charakteryzującym LinusTechTips i zniszczeniem procesora podczas eksperymentu… metoda działa. O ile poprawiła się temperatura? O 3 do 4 stopni, ale bez solidniejszej walidacji nie da się określić, czy optymalizacja jest wynikiem lappingu, czy nowego ciekłego metalu między procesorem a jego radiatorem. Bardziej „poprawny” sposób postępowania został udostępniony przez der8auera kilka miesięcy temu i zdecydowanie polecam śledzić jego wskazówki. Podsumowując: Szlifowanie procesora to prawdziwe szaleństwo, ale dla profesjonalnego overclockera te trzy stopnie mogą robić ogromną różnicę...
