Ponad 70 lat temu jedna z najsłynniejszych programistek w historii zetknęła się z tym, co dziś możemy opisać jako pierwszy przykład prawdziwego błędu w komputerze: Grace Hopper weszła do Laboratorium Komputerowego Uniwersytetu Harvarda, aby kontynuować pracę nad elektromechanicznym komputerem Mark II, który doświadczył dziwnej awarii.
Oficjalny raport z 9 września 1947 roku przeszedł do historii dzięki małej ćmie, która utknęła w przekaźniku i została przyklejona taśmą do kartki jako dowód…
Ćma Grace Hopper
Istnieje wiele szczegółów z życia Grace Hopper, które warto przypomnieć. Na przykład Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych odrzuciła jej prośbę o zaciąg na początku II wojny światowej ze względów fizycznych (w wieku 34 lat była „za stara” i zbyt szczupła), a także ze względu na pracę jako profesor matematyki w Vassar College (w miarę możliwości siły zbrojne miały zapobiegać wysyłaniu naukowców na front).
Oczywiście to jej nie powstrzymało: Poprosiła o pozwolenie na urlop w Vassar, wstąpiła do Rezerwy Marynarki jako ochotniczka WAVES za specjalnym zezwoleniem (jej waga była siedem kilogramów poniżej minimum), a ostatecznie wykorzystała swoją wiedzę o komputerach Mark na Uniwersytecie Harvarda. To prowadzi nas do ćmy…
Harvard Mark II został zaprojektowany przez Howarda H. Aikena w 1947 roku. Hopper była częścią zespołu programistów, w skład którego wchodzili również Richard Milton Bloch (wynalazca „kontroli parzystości”) i Robert Campbell. Szczególny wpis w dzienniku Marka II z datą 9 września 1947 roku wyróżnia się na tle innych dzięki elementowi, który ponad 70 lat później wciąż wywołuje uśmiech: ćma. Biedny owad utknął w przekaźniku numer 70 w panelu F, powodując awarię elektromechanicznego „superkomputera”.
Hopper wielokrotnie podkreślała, że to nie ona znalazła buga, lecz William „Bill” Burke, który znał już wcześniej termin bug. Różnica polegała na tym, że „robak” w tym przypadku był prawdziwy. Hopper uwielbiała opowiadać tę historię, a z biegiem lat to właśnie ją umieszczano w centrum odkrycia.
A teraz… skąd pochodzi słowo bug?
Tak naprawdę nikt tego nie wie. Najstarsze zapisy wskazują na lata 70. XIX wieku i list napisany przez Thomasa Edisona w 1878 roku, podczas gdy pojęcie „błędów” w oprogramowaniu sięga notatek Ady Lovelace z 1843 roku. Dziś słynna ćma i cały dziennik znajdują się w posiadaniu Narodowego Muzeum Historii Ameryki (link poniżej).
Narodowe Muzeum Historii Ameryki
Uniwersytet Harvarda
