W materiale opublikowanym 11 października 2026 r. Euronews informuje, że Josef Aschbacher, dyrektor generalny Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), pracuje nad propozycją europejskiego systemu transportu astronautów i bezpiecznego sprowadzania ich na Ziemię. Szacuje koszt na około 10 mld euro w ciągu dziesięciu lat. Zgodnie z relacją plan wymagał zgody politycznej i finansowania przez państwa członkowskie ESA. Euronews opisał propozycję i szacunki Aschbachera.
Co obejmuje propozycja
Chodzi o zdolność do wysyłania europejskich astronautów w kosmos i bezpiecznego sprowadzania ich z powrotem. Wskazane elementy to pojazd załogowy i system odzyskiwania. To ogólny zakres planu Aschbachera: nie podał on projektu statku ani wyboru rakiety.
Europejska autonomia w załogowych lotach kosmicznych nie miałaby oznaczać zerwania współpracy. Aschbacher mówił o możliwości udostępniania miejsc w przyszłym europejskim systemie astronautom z państw partnerskich, wymieniając Japonię i Australię.
Dwa szacunki, dwa różne zakresy
Aschbacher zestawił koszt budowy europejskiej zdolności z wydatkami na dalsze korzystanie z usług zewnętrznych. Oba szacunki dotyczą dziesięciu lat, ale obejmują inne przedsięwzięcia:
| Scenariusz | Szacowany koszt i okres | Zakres |
| Rozwój europejskiej zdolności transportu i odzyskiwania załóg | Około 10 mld euro w ciągu 10 lat | Budowa własnego systemu |
| Zakup miejsc w amerykańskich statkach i wynajem zaplecza komercyjnych stacji | Około 5 mld euro w ciągu 10 lat | Korzystanie z zewnętrznego transportu i infrastruktury badawczej |
Pierwsza kwota dotyczy rozwijania europejskiego systemu, druga — kupowania dostępu do lotów i badań. Nie są to więc dwa szacunki kosztu tego samego rozwiązania. Aschbacher argumentował, że inwestycja w Europie wzmocniłaby europejski przemysł i samodzielność w tej dziedzinie.
Dlaczego dostęp astronautów ma znaczenie
Europejscy astronauci latają obecnie na amerykańskich statkach kosmicznych. Aschbacher powiedział, że według niego SpaceX zamierza prawdopodobnie około 2029 r. wycofać Falcon 9 i Crew Dragon. Tę możliwą zmianę przedstawił jako powód, by Europa rozwijała własną zdolność transportu załóg.
Europa ma już inne znaczące zasoby kosmiczne, w tym program obserwacji Ziemi Copernicus i system nawigacji satelitarnej Galileo. W przypadku lotów załogowych propozycja Aschbachera skupia się na pojeździe dla astronautów i ich bezpiecznym powrocie.
Jakiego terminu decyzji dotyczyły doniesienia
23 września 2026 r. EL PAÍS informował, że państwa członkowskie mają w grudniu zdecydować, czy przyjąć propozycję Aschbachera. ESA zaplanowała w Rzymie spotkanie ministerialne na grudzień 2026 r. To osobny fakt dotyczący harmonogramu agencji; relację EL PAÍS o oczekiwanej decyzji można przeczytać w wywiadzie z Aschbacherem z 23 września.
