Zmechanizowanie typografii było prawdopodobnie jednym z najważniejszych osiągnięć w naszej historii. Każdy, kto zdecyduje się trochę zgłębić temat, w końcu przejdzie przez korytarze monotipii i linotypii, ale w latach 50. i 60. zaczęła zyskiwać na znaczeniu fotoskład, dzięki zaawansowanym systemom, takim jak Linotron 505. Wygląda jak z filmu science fiction z dawnych lat i jest przestarzały według współczesnych standardów, ale to nie czyni go mniej genialnym…
Rok 1969 dał nam znacznie więcej niż lądowanie na Księżycu. To także rok sowieckiego programu Wenera i jego wizyt na Wenus, pierwszej płyty Led Zeppelin, ostatniego publicznego koncertu Beatlesów, wojny futbolowej, oryginalnego odcinka Scooby-Doo, Monty Python's Flying Circus, narodzin Uniksa i szczerze mówiąc, można by tak długo. Ale 1969 i dekada lat 60. w ogóle przyniosły bardzo ważne zmiany w dziedzinie procesu typograficznego, za sprawą fotoskładu. Wprowadzenie pierwszych komputerów pozwoliło pobić rekordy szybkości i precyzji, a jednym z systemów, które to umożliwiły, był Linotron 505.
Linotron 505: wyprzedzający swoje czasy
Ten 14-minutowy minidokument zdradza wiele technicznych szczegółów na temat działania Linotron 505, jego programowania (za pomocą taśmy perforowanej) oraz zaawansowanych możliwości, takich jak tworzenie „fałszywych” kursyw, rozszerzonych lub skondensowanych liter, notacji muzycznej i wzorów matematycznych.
Lampy katodowe są oczywiście krytycznymi elementami Linotron 505, łączone z trzema specjalnymi siatkami składającymi się z szesnastu elementów (soczewki, siatka znaków i fotopowielacze), ale ich producent, firma Mergenthaler, wskazywał w filmie, że ich wymiana była bardzo ekonomiczna (przypominają lampy ze starych oscyloskopów i telewizorów Motoroli).
Jeśli cały ręczny proces z wieloma ustawieniami i kalibracją Linotron 505 przyprawia cię o dreszcze, wyobraź sobie, co dzieje się wewnątrz tej maszyny. Ktoś był odpowiedzialny za jej utrzymanie, i przyznaję, że utrata tej wiedzy napawa mnie smutkiem, ale jednocześnie podkreśla, jak bardzo się rozwinęliśmy, mając coraz szybsze, precyzyjniejsze, elastyczniejsze i bardziej energooszczędne komputery.
