Wyobraź sobie, że niedawno kupiłeś procesor lub kartę graficzną. Overclocking brzmi kusząco, bo reszta sprzętu jest na odpowiednim poziomie, ale po przeczytaniu wielu poradników i zmianie napięć wyniki są rozczarowujące. Co się dzieje? Jednym z powodów, które oddzielają słaby overclocking od nadzwyczajnego, jest tak zwana loteria krzemowa. Mimo tego, co mówi producent, wszystkie chipy mają tendencję do różnic, nawet jeśli dzielą te same specyfikacje.
Przykłady z historii
Niektóre procesory były prawdziwie magiczne dla miłośników overclockingu. Jednym z pierwszych przykładów, jaki przychodzi mi na myśl, jest Celeron 300A. Oryginalne Celerony pod oznaczeniem „Covington” nie miały pamięci podręcznej L2, a zarówno prasa, jak i użytkownicy bezlitośnie krytykowali ich wydajność. Intel musiał działać szybko, a jego odpowiedzią był Celeron 300A „Mendocino”, który otrzymał 128 KB pamięci L2. Oprócz tego, że był znacznie szybszy od poprzednika, fani odkryli, że po wymuszeniu magistrali 100 MHz Celeron 300A stawał się „prawie” Pentium II 450. Innym przypadkiem znakomitego krzemu był Pentium E2160. Ten mały diabeł wychodził z fabryki z częstotliwością 1,8 GHz, ale nie trzeba było wiele czasu, aby przekonać się, że potrafi osiągnąć 3 GHz bez problemów. Z drugiej strony mogę przytoczyć mojego starego Phenioma II X2 555 Black Edition. Pomimo odblokowanego mnożnika nigdy nie przekroczyłem dodatkowych 300-400 MHz podczas sesji overclockingu.
Jak działa loteria krzemowa?
Liczba czynników, które należy wziąć pod uwagę w podkręconym komputerze, jest bardzo duża. Na początek każdy procesor wymaga, aby zasilacz, płyta główna i pamięć RAM były najwyższej jakości, ale jest coś jeszcze: loteria krzemowa. Parametry tej loterii powstają podczas procesu produkcji. W uproszczeniu producent bierze piasek, topi go i tworzy krystaliczny cylinder z niezwykle czystego krzemu. Ten cylinder jest krojony na plastry, które następnie są przetwarzane i domieszkowane, aż osiągną odpowiednie warunki. Jednak „niezwykle czysty” nie oznacza „idealny”. Różnice w jakości na powierzchni każdego plastra są nieuniknione, co wymaga końcowej fazy kategoryzacji opartej na wydajności. Jeśli procesor nie osiąga określonej częstotliwości lub wykazuje niestabilność w podstawowej konfiguracji, producent przeklasyfikowuje go na niższy model.
Loteria krzemowa pokazuje swój pełny potencjał, jeśli ten „gorszy” procesor jest odblokowany. Użytkownik ma możliwość regulacji napięć i/lub rekompensowania limitów termicznych za pomocą bardziej zaawansowanego chłodzenia, co daje doskonały overclocking. Są też przykłady chipów z jednym lub dwoma wyłączonymi rdzeniami, które można przywrócić za pomocą kompatybilnej płyty głównej i dokładnej kalibracji. Loteria krzemowa nie dotyczy wyłącznie procesorów: podobnie wpływa na karty graficzne, z niewielkimi różnicami w końcowych częstotliwościach, nawet gdy produkt jest ten sam. Jeśli w tym momencie zastanawiasz się, jak wygrać w loterii krzemowej, prawda jest taka, że istnieją wyspecjalizowane strony, o ile jesteś gotów zapłacić więcej, ale pamiętaj, że to tylko jedno ogniwo łańcucha. Większe szanse na dobre wyniki masz, gdy procesor jest wspierany przez solidny sprzęt i wydajne chłodzenie.
