NASA 21 października 2026 r. ogłosiła Competition Model 2.0 (CM2.0), czyli nowy sposób organizowania konkursów na misje naukowe. Zmiany obejmą kilka klas misji, ale nie Flagship. NASA przewiduje krótszy wybór projektów, jednak podane terminy są prognozami, a nie wynikami zakończonych konkursów. Szczegóły przedstawiła w liście do społeczności naukowej.
Wcześniej liczyć ma się nauka
W CM2.0 wstępne propozycje mają skupiać się na wartości naukowej misji. Zespoły mają przedstawiać szczegółowe plany inżynieryjne, koszty i sposób realizacji dopiero wtedy, gdy będą potrzebne do podjęcia decyzji. NASA szacuje, że w pierwszym etapie konkursów Astro-Probes, New Frontiers i Discovery wymagany materiał będzie o około połowę mniejszy niż w obecnej odpowiedzi na zaproszenie do składania ofert (Announcement of Opportunity, AO).
NASA zapowiedziała, że będzie wdrażać CM2.0 etapami. Model ma też zwiększać wykorzystanie komercyjnych platform satelitarnych, podsystemów i obsługi wielu misji, jeśli przyniosą korzyści techniczne lub obniżą koszty. Kontrola kosztów i harmonogramu pozostanie w mocy; jej naruszenie może prowadzić nawet do zakończenia misji.
Format konkursu zależy od klasy misji
NASA zapowiedziała konkursy dwuetapowe dla pięciu klas lub grup klas oraz jednoetapowe dla kolejnych pięciu. Misje Flagship zachowają dotychczasowy, zreformowany proces wyboru.
| Klasa misji | Ogłoszony format wyboru |
| Astro-Probes, New Frontiers, Discovery | Przyspieszony konkurs dwuetapowy |
| MIDEX, Earth Explorer | Konkurs dwuetapowy z szerszym gronem organizacji realizujących misje |
| SMEX, Missions of Opportunity, Earth Venture, Hosted Payloads, Ride Shares | Konkurs jednoetapowy, mniejsze zespoły oceniające i zdalne wizyty w ośrodkach |
| Flagship | Dotychczasowy, zreformowany proces dla największych misji |
W przypadku MIDEX i Earth Explorer szersze grono realizatorów może obejmować uczelnie i firmy. NASA zapowiedziała ocenę organizacji oraz ich partnerów na podstawie wyników projektów o podobnej złożoności i koszcie.
Jak przebiega dwuetapowy wybór Astro-Probes, New Frontiers i Discovery
W pierwszym etapie zespoły mają przedstawić uzasadnienie naukowe, plan realizacji badań oraz wstępny projekt misji potwierdzający wykonalność koncepcji. W drugim etapie badanie wdrożeniowe (Mission Implementation Study) ma ocenić wartość naukową, sposób realizacji badań i wykonalność misji.
NASA zapowiedziała wybór jednej misji w trakcie fazy A, czyli wczesnego etapu projektowania. Wybrany projekt ma dokończyć tę fazę i przejść do KDP-B, punktu decyzyjnego poprzedzającego dalszy rozwój, z bardziej dojrzałym projektem realizacji. Zespoły, których propozycje nie zostaną wybrane, nie będą musiały samodzielnie prowadzić swoich koncepcji przez pozostałą część fazy A.
Jak krótsze terminy przewiduje NASA
Dla Astro-Probes, New Frontiers i Discovery NASA przewiduje skrócenie czasu od ogłoszenia AO do wyboru na drugim etapie z 35 do około 19,5 miesiąca, czyli maksymalnie o 45 proc. Dla SMEX, Missions of Opportunity, Earth Venture, Hosted Payloads i Ride Shares przewiduje skrócenie czasu do ostatecznego wyboru z około 32 do około 19 miesięcy, maksymalnie o 40 proc.
W przypadku MIDEX i Earth Explorer NASA również szacuje skrócenie czasu wyboru o maksymalnie 45 proc., ale nie podaje w tym zestawieniu analogicznych wartości początkowej i końcowej. Wirtualne spotkanie NASA poświęcone CM2.0 zaplanowano na 26 października 2026 r., w godz. 14.00–15.00 czasu wschodniego USA.
