AI Act to unijne rozporządzenie, które uzależnia obowiązki od przeznaczenia systemu AI i roli organizacji. Nowelizacja, obowiązująca od 27 lipca 2026 r., doprecyzowuje zasady kompetencji w zakresie AI, pozwala uprawnionym MŚP uprościć niektóre elementy systemu zarządzania jakością i wyznacza państwom członkowskim termin uruchomienia krajowych piaskownic regulacyjnych. Rozporządzenie (UE) 2026/1744 zmienia też kalendarz stosowania głównych obowiązków wobec systemów wysokiego ryzyka. W konkretnej firmie zakres obowiązków zależy od roli organizacji i zastosowania systemu.
Co nowelizacja zmienia dla firm
| Przepis | Kogo dotyczy | Skutek prawny | Warunek lub termin |
| Obowiązek kompetencji w zakresie AI | Dostawców i podmioty stosujące systemy AI | Wymaga działań wspierających kompetencje personelu i osób działających w imieniu tych podmiotów | Działania uwzględniają wiedzę, doświadczenie, edukację, szkolenia i kontekst użycia |
| Uproszczenie systemu zarządzania jakością | Uprawnionych dostawców będących MŚP, w tym kwalifikujących się start-upów | Pozwala w uproszczony sposób spełnić niektóre elementy art. 17 | Firma nie może mieć przedsiębiorstw partnerskich ani powiązanych w rozumieniu wskazanej definicji UE |
| Krajowe piaskownice regulacyjne | Państwa członkowskie | Każde państwo ma zapewnić działanie co najmniej jednej krajowej piaskownicy AI | Do 2 sierpnia 2027 r.; MŚP, start-upy i małe spółki o średniej kapitalizacji mają priorytetowy dostęp do piaskownicy unijnej |
Które MŚP mogą uprościć system zarządzania jakością
Ułatwienie nie obejmuje wszystkich obowiązków ani całego systemu zarządzania jakością. Dotyczy uprawnionych dostawców będących MŚP, w tym start-upów, które nie mają przedsiębiorstw partnerskich ani powiązanych w rozumieniu przywołanej definicji UE. Mogą one w uproszczony sposób spełnić niektóre elementy art. 17 AI Act. Pierwotne rozporządzenie wiąże ten artykuł z systemem zarządzania jakością dostawców systemów wysokiego ryzyka.
W praktyce najpierw trzeba ustalić, czy firma występuje jako dostawca systemu objętego tym wymogiem i czy spełnia warunek dotyczący przedsiębiorstw partnerskich lub powiązanych. Sam status MŚP nie przesądza o możliwości skorzystania z uproszczenia.
Kompetencje w zakresie AI: działania dopasowane do kontekstu
Dostawcy i podmioty stosujące mają podejmować działania wspierające kompetencje personelu oraz innych osób obsługujących systemy AI lub korzystających z nich w ich imieniu. Przy doborze działań liczą się między innymi wiedza techniczna, doświadczenie, wykształcenie, szkolenia i kontekst użycia systemu.
Prawo nie wymaga zagwarantowania określonego poziomu kompetencji każdej osobie. Obowiązek dotyczy podejmowania odpowiednich działań, a nie uzyskania przez wszystkich pracowników jednakowego wyniku. Zmieniony art. 4 nie ustanawia też powszechnego certyfikatu ani wyniku testu.
Dwie daty dla systemów wysokiego ryzyka
Główne obowiązki dotyczące systemów wysokiego ryzyka zaczną być stosowane w dwóch terminach, zależnie od podstawy ich klasyfikacji. Dla systemów z art. 6 ust. 2 i załącznika III datą jest 2 grudnia 2027 r. Załącznik III obejmuje wskazane obszary zastosowań, między innymi zatrudnienie, edukację, infrastrukturę krytyczną i biometrię. Dla systemów z art. 6 ust. 1 i załącznika I termin przypada na 2 sierpnia 2028 r.; ten załącznik dotyczy AI powiązanej z regulowanymi produktami. Terminy określa nowelizacja AI Act.
