Telewizja analogowa wycofała się, aby ustąpić miejsca swojej cyfrowej siostrze w dużej części świata, ale jeśli przeniesiemy się do czasów poprzedzających lampy i działa elektronowe, co znajdziemy? Odpowiedzią na to pytanie jest telewizor mechaniczny. W istocie, perforowany dysk obracający się z dużą prędkością odtwarza odebrany sygnał wideo, linia po linii.
Telewizor był jednym z najważniejszych osiągnięć technologicznych XX wieku, ale jeśli zatrzymamy się nad jego historią, odkryjemy, że pierwsze osiągnięcia wyprzedzają nawet lampy. Zatem… jak może istnieć telewizor bez podstawowej elektroniki? Aby na to odpowiedzieć, musimy przywołać nieoczekiwanego sojusznika: faks. W rzeczywistości koncepcja telewizora mechanicznego nie istniałaby bez pracy szkockiego wynalazcy Alexandra Baina, znanego również z stworzenia zegara elektrycznego.
Telewizor mechaniczny
Bain opracował eksperymentalną maszynę faksową w połowie lat 40. XIX wieku, podczas gdy angielski fizyk Frederick Bakewell ulepszył projekt Baina i przedstawił publiczności swój «telegraf obrazów» na Wystawie Światowej w połowie XIX wieku. Pierwszą praktyczną wersją zdolną do wykorzystania istniejących linii telegraficznych był Pantelégrafi wynalazcy włoskiego Giovanniego Casellego, co ugruntowało podstawy nowoczesnego faksu… ale co to ma wspólnego z telewizorem?
W latach 70. XIX wieku Willoughby Smith odkrył fotoprzewodnictwo selenu, co dało początek pierwszym ogniwom fotoelektrycznym. Gdy zdalne i synchroniczne odtwarzanie nieruchomych obrazów zostało już sprawdzone, a nowy czujnik wszedł do równania, w zasadzie potrzebne było urządzenie do «skanowania» ruchomych obrazów, i właśnie wtedy pojawia się dysk Nipkowa, stworzony przez Paula Gottlieba Nipkowa w latach 80. XIX wieku.
Dysk Nipkowa jest podstawowym elementem każdego telewizora mechanicznego i choć trudno w to uwierzyć, jest to tylko perforowany dysk, z otworami ułożonymi spiralnie. Mimo to to właśnie w 1925 roku John Logie Baird odkrył możliwość ogniskowania obrazów na dysku Nipkowa za pomocą soczewki, uzyskując natychmiastowy odczyt tego, jak ciemny lub jasny jest obraz (dzięki ogniwom), a otwory w dysku dzieliły go do transmisji. Po drugiej stronie «telewizor» z lampą neonową i drugim dyskiem Nipkowa zsynchronizowanym z pierwszym odtwarza obraz, «dekodując» go, wielkości znaczka pocztowego.
Tak, przyznaję, że pierwszy film jest dość trudny do śledzenia, a to dlatego, że telewizor mechaniczny trzeba zobaczyć w akcji, aby dokładniej go zrozumieć. Z tego powodu dodałem drugi film, który pokazuje «domowy» telewizor mechaniczny odtwarzający twarz osoby.
