The Atlantic poinformował 28 października 2026 r., że memo Narodnyi Starlink ostrzegło ukraińskich wojskowych przed możliwymi ograniczeniami usługi. Dwa dni po dacie memo Starlink miał przestać działać w części strefy wojny, co według relacji uziemiło drony i przerwało działania wojskowe. Prezydent Ukrainy Volodymyr Zelenskyy przedstawił potem dwa kolejne komunikaty: 23 października mówił, że ograniczenia nadal obowiązywały, a dzień później ogłosił przywrócenie wcześniejszych prędkości.
Ostrzeżenie i przerwa w działaniu Starlinka
Według The Atlantic memo z 11 października, przypisane organizacji Narodnyi Starlink, zalecało ukraińskim wojskowym przygotowanie alternatywnych kanałów łączności. Relacja nie podaje roku przy dacie memo ani przy opisywanej przerwie. Dwie osoby zaznajomione z przebiegiem jednej z misji powiedziały The Atlantic, że w czasie zakłóceń utracono ukraińskie drony morskie na Morzu Czarnym. The Atlantic relacjonował też, że Elon Musk w postach na X przyznał, iż spowodował przerwy.
NeoTeo opisywało wcześniej oskarżenie Muska dotyczące użycia Starlinka przez Ukrainę. W tym materiale istotne jest to, jak szeroko ukraińskie siły polegały na łączności satelitarnej i jak zmieniały się oficjalne komunikaty o ograniczeniach.
Jaką rolę Starlink pełnił w działaniach ukraińskich sił
The Atlantic opisywał komercyjny Starlink jako narzędzie używane przez ukraińskie siły do obsługi dronów, łączności taktycznej oraz dowodzenia i kontroli. Prezydent Ukrainy wskazał też logistykę na froncie i obronę przed dronami Shahed jako zastosowania łączności przywróconej do wcześniejszych prędkości.
Starlink i Starshield to odrębne usługi. Starlink jest komercyjną siecią satelitarną, a Starshield to usługa SpaceX dla klientów wojskowych. Według The Atlantic Starshield trafiał na Ukrainę małymi partiami przez oficjalne kanały, a rząd USA opłacał znaczną część tej usługi i miał nad nią większą kontrolę. Ukraińskie siły korzystały szerzej z terminali komercyjnego Starlinka: Andrey Liscovich szacował, że w strefie wojny działało ich znacznie ponad 250 000, zaś Starshield stanowił mniej niż 1 proc. terminali, według ukraińskich urzędników i ekspertów cytowanych przez The Atlantic.
Co Zelenskyy mówił o ograniczeniach i przywróceniu usługi
W wystąpieniu z 23 października 2026 r. Zelenskyy powiedział, że limity prędkości Starlinka i Starshield nadal obowiązywały, a prędkości nie wróciły jeszcze do wcześniejszego poziomu. Dzień później ogłosił, że obie usługi działały już z prędkościami sprzed ograniczeń, a testy wykazały ich sprawność. Wskazał przy tym na znaczenie łączności dla logistyki na froncie i obrony przed dronami Shahed. Wcześniejszą wypowiedź z 23 października można znaleźć w oficjalnym wystąpieniu prezydenta Ukrainy.
BBC, powołując się na ukraińskich urzędników, podało próg ograniczenia wynoszący 160 km/h. Źródło z ukraińskiego Ministerstwa Obrony powiedziało BBC, że niektóre systemy naprowadzania traciły połączenie przy prędkości niższej niż połowa tego progu. Relacja wiązała więc problem z działaniem konkretnych systemów podczas ruchu, a nie z jedną uniwersalną granicą dla wszystkich terminali i usług.
Czy inne sieci mogą szybko zastąpić Starlink?
The Atlantic ocenił, że Ukraina nie dysponowała porównywalną gotową alternatywą. Ukraiński projekt konkurencyjnego systemu satelitarnego doznał poważnego ciosu po śmierci jego architekta Dmytro Stetsenki, który miał 46 lat. Europejskie inicjatywy miały według tej relacji potrzebować lat, by dorównać skali Starlinka.
Skala OneWeb pokazuje różnicę. The Atlantic podał, że sieć planowała dodać 229 satelitów do 2034 r., co miało zwiększyć jej flotę do około 1 000. Starlink miał wówczas ponad 11 000 satelitów. OneWeb korzysta ponadto z usług SpaceX przy wynoszeniu satelitów na orbitę, co ogranicza niezależność tej sieci jako alternatywy.
