Windows Cairo: Mit wśród systemów operacyjnych Microsoftu

Następnego 4 kwietnia Microsoft będzie obchodzić imponujące 45 lat działalności — a w tym czasie widzieliśmy i słyszeliśmy niemal wszystko. Spektakularne sukcesy, spektakularne porażki, eksperymenty w połowie ukończone i koncepcje, które nigdy nie ujrzały światła dziennego, stanowią część jego historii. Jednym z najbardziej intrygujących użytkowników jest Cairo. Dla dużej części opinii publicznej Cairo to nazwa kodowa przypisana do kilku wewnętrznych buildów systemu Windows NT, ale w rzeczywistości Cairo był… czymś innym. Produktem, kombinacją technologii, dziką kartą, obietnicą.

Początki w 1991 roku

Historia zaczyna się na starej konferencji „Microsoft Professional Developers” (obecnie znanej jako BUILD) w 1991 roku. Tam błyskotliwy i bardzo kontrowersyjny Jim Allchin przedstawił podstawową ideę tego, czym miał być Cairo, ale entuzjaści musieli czekać dwa lata (do PDC 1993), aby zobaczyć pierwszą publiczną betę. Więc… czym dokładnie był Cairo?

Najbardziej solidnym odniesieniem, jakie posiadamy na temat prawdziwej tożsamości Cairo, jest poufny szkic stworzony przez Microsoft w marcu 1993 roku — poufny szkic Microsoftu. Tam Greg Lobdell (historyczna postać w firmie) wyjaśnia, że Windows Cairo to „druga generacja Windows NT” i pierwszy system, który realizuje wizję „Informacja na wyciągnięcie ręki”, o której Bill Gates mówił pierwotnie w 1990 roku — oryginalna wypowiedź Gatesa. Pierwotną misją Cairo było „dostarczenie zaawansowanego systemu operacyjnego Windows” w celu „dzielenia się informacjami” w „środowisku rozproszonym”.

Tutaj tekst wydaje się potwierdzać, że Cairo byłby systemem operacyjnym. Po prostu podążałby za Windows NT niezależnie od jego losu, a oba zajęłyby uprzywilejowane miejsce na wszystkich korporacyjnych pulpitach, co sugeruje, że projekt nie traktował użytkownika końcowego jako priorytet.

Możliwość dzielenia się informacjami byłaby fundamentalną częścią Cairo, z elastycznym projektem. Czy firma miała dwa węzły, czy 200 tysięcy, było to nieistotne: Cairo musiał działać w masowych sieciach bez zakłóceń. Kolejnym głównym pomysłem stojącym za Cairo (co zasugerował Allchin) było to, że użytkownik mógłby lokalizować dane według ich zawartości, a nie nazwy pliku. W luźnych słowach, widzieć dane bardziej jako obiekty.

Jednak lata mijały, a wszystko, co związane z Cairo, zmieniało się z oczekiwania we frustrację, a potem w kpinę. Artykuł opublikowany przez BYTE w listopadzie 1996 roku nazwał Cairo „sprytnym sposobem Microsoftu na obiecywanie świata”. Między lipcem 1993 a sierpniem 1996 gigant z Redmond wypuścił NT 3.1, NT 3.5, NT 3.51 i NT 4.0. Żaden z nich nie reprezentował pierwotnej wizji Cairo… chociaż nazwa ostatecznie została powiązana jako prosty kod dla NT 4.0. To tutaj wykrywa się pierwszy „zwrot” ze strony Microsoftu: Cairo nie miał być systemem operacyjnym, ale zestawem technologii. Wszystkie obietnice miały zostać spełnione w Windows NT 5.0...

... ale Windows NT 5.0 stał się Windows 2000 (ostateczne połączenie „korporacyjnego” i „domowego” lub, jak woleli w Redmond, „NT wszędzie”), a Cairo stał się bardziej vaporware niż kiedykolwiek. Niektórzy mogą powiedzieć, że jego interfejs (i całej rodziny Windows 9x, z ikonami i menu kontekstowym) jest głęboko oparty na wstępnej pracy wykonanej nad Cairo, a indeksowanie treści jest dziś częścią systemu wyszukiwania na pulpicie Windows, ale to najbardziej widoczne przykłady. Sam Allchin nazwał to „zbyt ambitnym” w znakomitym wywiadzie dla Wired pod koniec '99.

Podsumowując, Cairo nigdy nie trafił na rynek tak, jak oczekiwała publiczność, a Microsoft, czy to z powodu ograniczeń technicznych, krótkoterminowej wygody czy wewnętrznych konfliktów, musiał niejednokrotnie modyfikować swoją tożsamość. System operacyjny, który nigdy nie powstał… i który z pewnego punktu widzenia jest z nami od dziesięcioleci.