Badanie zespołu z University of Warwick, opublikowane 5 października 2026 r. w czasopiśmie Nature Astronomy, opisuje kandydata na planetę drugiej generacji przy białym karle HS 0209+0832. Gwiazda akreuje materię o nietypowym składzie, a jej jasność zmienia się okresowo. Te obserwacje wspierają interpretację planetarną, ale pozostawiają kilka możliwych wyjaśnień. Wyniki badania
Chemiczny trop w archiwalnym widmie Hubble’a
Hubble obserwował HS 0209+0832 w ultrafiolecie 10 stycznia 1999 r. Zespół ponownie przeanalizował widmo i dopasował wiele wcześniej niezidentyfikowanych linii do przejść miedzi i niobu. Niezależne obserwacje FUSE również ujawniły silne sygnatury niobu. NASA opisała te wyniki w swoim omówieniu badania. Omówienie NASA
Analiza składu materii opadającej na białego karła wykazała wzbogacenie w pierwiastki transżelazowe, między innymi cynk, miedź i niob. Krzem występuje jedynie w śladowych ilościach, a żelaza nie wykryto. Niob jest ważną wskazówką, ponieważ może powstawać w warunkach towarzyszących późnym etapom ewolucji gwiazdy. Taki skład pasuje do scenariusza, w którym planeta lub jej część powstała z materii wyrzuconej przez gwiazdę.
Co mówi okresowy sygnał TESS?
Połączone pomiary TESS wykazały okresowy sygnał zmian jasności o okresie 4,399 ± 0,026 dnia i amplitudzie 0,120% ± 0,018%. Zespół rozważa dwa możliwe źródła: zmiany emisji cieplnej związane z obrotem dziennej i nocnej strony planety albo przechodzący przed gwiazdą ogon materii związanego z uciekającą atmosferą gazowego olbrzyma.
NASA opisuje kandydata jako gazowego olbrzyma o rozmiarach zbliżonych do Jowisza, którego atmosfera może być odrywana przez promieniowanie młodego, gorącego białego karła. To opis proponowanego układu, a nie bezpośredni pomiar rozmiaru planety. Badaniami kierował zespół University of Warwick; NASA udostępniła obserwacje swoich misji i opublikowała osobne omówienie wyników.
Możliwe drogi powstania planety
Planeta drugiej generacji miałaby powstać po głównej fazie życia gwiazdy, z materii wyrzuconej podczas jej późniejszej ewolucji. Badanie dopuszcza też inną historię: starsze jądro planety mogło później zdobyć atmosferę utworzoną z materii gwiazdowej. Oba scenariusze mogą tłumaczyć nietypowy skład materii opadającej na HS 0209+0832.
Anglojęzyczny materiał NASA Goddard animacjami objaśnia proponowany scenariusz oraz rolę danych Hubble’a, FUSE i TESS.
