Leonardo da Vinci staat bekend om zijn grote werken, maar hij wordt beter gewaardeerd als we ook zijn minder bekende werken in ogenschouw nemen. Een daarvan was de mechanische leeuw, die Leonardo da Vinci voor de koning van Frankrijk had gemaakt in de zestiende eeuw en die in 2009 werd gereconstrueerd.
In de zestiende eeuw verwierf een Florentijnse polymath van de Italiaanse renaissance bekendheid als schilder, musicus, filosoof, ingenieur, architect, wetenschapper, wiskundige, anatoom, uitvinder, architect en botanicus. Leonardo da Vinci staat bekend om zijn grote werken zoals de Mona Lisa en Het Laatste Avondmaal, evenals zijn tekening van de Vitruviusman, maar hij wordt beter gewaardeerd als we ook zijn minder bekende werken zoals de robotautomaat in ogenschouw nemen. Wat echter niet veel mensen weten, is dat dit niet zijn enige uitstapje naar de automatisering was, want Leonardo da Vinci had voor de koning van Frankrijk in de zestiende eeuw een mechanische leeuw gemaakt.
De mechanische leeuw van Leonardo da Vinci
De mechanische leeuw heeft een vriendelijk uiterlijk, gekrulde manen, is bijna levensgroot, kan lopen, zijn hoofd bewegen, met zijn staart kwispelen en zijn kaken openen. Hij werd aan Frans I gepresenteerd door de gemeenschap van Florence toen deze Lyon bezocht, om een nieuw bondgenootschap tussen de Italiaanse stad en Frankrijk te vieren.
Het symbool van Florence was de leeuw, en toen de koning het mechanische dier met zijn zweep sloeg, opende de borst van de leeuw zich en onthulde een fleur-de-lis, het embleem van de Franse monarchie. Koning Frans was zo onder de indruk dat hij Leonardo uitnodigde om het jaar daarop naar zijn land te komen, met verschillende schilderijen (waaronder de Mona Lisa) die tot op de dag van vandaag in Frankrijk blijven.
De mechanische leeuw van Leonardo da Vinci is lang geleden verloren gegaan, maar er zijn gedetailleerde tekeningen van de mechanismen bewaard gebleven die laten zien hoe de uitvinder het dier wist te laten werken. Met behulp van die tekeningen en de geschreven beschrijvingen heeft de meester-automatenmaker Renato Boaretto de mechanische leeuw in 2009 opnieuw gecreëerd voor het Kasteel van Clos-Lucé als onderdeel van een Da Vinci-tentoonstelling.
De leeuw van Boaretto is levensgroot en wordt handmatig geactiveerd als een oude klok. Hij loopt minstens tien stappen naar voren, beweegt zijn hoofd heen en weer, opent en sluit zijn kaak en beweegt zijn staart op en neer. Net als bij de mechanische leeuw van Da Vinci is er een geheim mechanisme in de manen gebouwd, zodat wanneer er op een bepaalde plaats wordt getikt, er een luikje in de kaak van het dier opengaat en er talloze fleur-de-lis uit vallen.
