De stelling van de oneindige aap is al tot in den treure gedocumenteerd: als een aap voor een typemachine zit en gedurende een oneindige hoeveelheid tijd op de toetsen ramt, is er een kans – hoe klein ook – dat er de werken van William Shakespeare, of in wezen elke andere tekst, uitkomt. Het wiskundige bewijs van de stelling is relatief eenvoudig, maar niet iedereen weet dat een project probeerde de werken van de beroemde Bard te reproduceren met miljoenen virtuele apen…
Het Wikipedia-artikel over de stelling van de oneindige aap bevat enkele interessante voorbeelden: Ten eerste, als de kans op regen in Moskou op een bepaalde dag 0,4 is, en de kans op een aardbeving in San Francisco 0,00003, dan is de kans dat beide op dezelfde dag gebeuren het product van hun vermenigvuldiging, dus 0,4 × 0,00003 = 0,000012.
Nu, wat gebeurt er met woorden? Als we de kans berekenen om het woord “banaan” te produceren op een typemachine met 50 toetsen, hebben we voor elke letter van het woord een verhouding van 1/50. Het resultaat is 1/50^6, oftewel een kans van 1 op 15,625 miljoen. Dit helpt ons om het meest extreme aspect van de stelling te visualiseren: De kans neemt exponentieel af, maar omdat deze niet nul is, leidt dit tot de misleidende conclusie dat het mogelijk is… tenzij…
William Shakespeare en virtuele apen
… dat we een beetje vals spelen, natuurlijk. Met dat in gedachten reizen we naar september 2011, de maand waarin een programmeur genaamd Jesse Anderson het Million Monkeys Project creëerde, met miljoenen virtuele apen en hun respectievelijke typemachines op Amazon EC2 en lokale hardware. In losse termen had de “rommel” die door de apen werd geschreven een limiet van negen tekens, en werd ze constant vergeleken met de tekst in de werken van Shakespeare.
Als het resultaat negatief was, zorgde het systeem ervoor dat de tekenreeks werd weggegooid. Tegelijkertijd hadden de virtuele apen van Anderson het voordeel dat ze spaties, interpunctie en hoofdletters negeerden. Logischerwijs waren deze en andere kunstmatige beperkingen essentieel: De apen verwerkten gemiddeld 180 miljard tekenreeksen per dag gedurende anderhalve maand... maar ze kwamen aan het einde, en reproduceerden alle werken van Shakespeare.
En in het echte leven? Het dichtstbijzijnde wat we hebben is een experiment in de dierentuin van Paignton (Verenigd Koninkrijk) in 2002, georganiseerd en gefinancierd door studenten van de Universiteit van Plymouth. De verantwoordelijken installeerden een computer voor een groep van zes Sulawesi-makaken. Wat was het resultaat? Vijf pagina's met de letter S, af en toe een A, J, L en M... en een toetsenbord bedekt met uitwerpselen. Vanuit een bepaald gezichtspunt lieten de apen zich letterlijk op Shakespeare vallen.
**Bronnen:** IFLScience!, The Guardian, Jesse Anderson
