Je loopt de keuken binnen en je vergeet waarom je er eigenlijk heen ging. Je probeert de inhoud van een examen te herhalen, maar zodra je het lokaal binnenstapt, vervaagt alles. Wat gaat er mis? Zijn we te moe of te afgeleid? Hoewel die dingen ons werkgeheugen kunnen beïnvloeden, schrijft een groep psychologen van de Universiteit van Notre Dame dit toe aan het zogenaamde "lokalisatie-effect", ook wel bekend als het "Deur-effect". Wat veroorzaakt het? Het simpele feit dat je een drempel overgaat (echt of virtueel), of van de ene kamer naar de andere loopt.
Het menselijk brein is er al vaker van beschuldigd lui te zijn. U weet wel: de wet van de minste weerstand, energie besparen, enzovoort. Enkele voorbeelden daarvan komen voort uit optische illusies. Kunnen we een scène niet correct interpreteren? Het brein voegt onjuiste informatie toe om de gaten op te vullen. En dan is er nog zijn gewoonte om dingen te vergeten, maar dan niet iets dat gisteren gebeurde, maar gegevens die we ons twintig seconden geleden nog goed herinnerden.
Het Deur-effect en vergeetachtigheid
Het spreekt voor zich dat specifieke factoren ons geheugen kunnen beïnvloeden (zeg maar alcohol), maar een groep psychologen van de Universiteit van Notre Dame stelt dat we dingen kunnen vergeten door iets zo eenvoudigs als het doorgaan van een deur. Welkom bij het "update-effect", of als alternatief het "Deur-effect". In feite gebeurt er dit: ons "werkgeheugen", dat informatie opslaat voor verwerking, is beperkt. En de beste manier waarop ons brein met de inhoud omgaat, volgens de "eventsegmentatietheorie", is door alles in kleine stukjes te verdelen.
Dit creëert "gebeurtenismodellen" die worden gebruikt om bepaalde acties te voorspellen (bijvoorbeeld: als we iemand zijn handen zien wassen, is de kans groot dat hij ze afdroogt zodra hij klaar is), maar die modellen moeten voortdurend worden bijgewerkt. Dat is het moment waarop deuren, drempels en kamers fungeren als indicatoren van verandering.
Het model wordt bijgewerkt, maar het gevolg is dat we de toegang tot eerdere informatie verliezen. Teruggaan naar de vorige kamer om iets te onthouden helpt ook niet veel, omdat dat een nieuw model creëert dat in conflict komt met het oude. Het ironische is dat het "Deur-effect" ons onder bepaalde omstandigheden kan helpen dingen te onthouden in plaats van ze te vergeten...
