Het Dilemma van de Vrijwilliger: als niemand wil verliezen... verliest iedereen

Stel dat de elektriciteit in je huis uitvalt. Je merkt al snel dat je niet de enige bent, en dat ook je buren getroffen zijn. Toch besluit je om niets te melden aan het energiebedrijf, of je nu geen zin hebt, geen tijd wilt verliezen met uitleggen wat er is gebeurd, of geen geld wilt uitgeven aan het telefoontje. Je conclusie is dat een andere buurman de moeite zal nemen om het te doen, maar als iedereen zo denkt... verliest iedereen.

Om de een of andere reden herinnerde ik me die aflevering van De Simpsons waarin Homer zich kandidaat stelt voor commissaris met de kreet: „Kan iemand anders het niet doen?”, alleen omdat hij de vuilnis buiten wil zetten. Logischerwijs zijn de gevolgen desastreus voor de stad, die uiteindelijk wordt verplaatst vanwege de overdaad aan afval.

Het cruciale punt hier is de houding van Homer: „Laat iemand anders het maar doen”. Het meest interessante is dat die manier van denken intact blijft, zelfs wanneer er één persoon nodig is om de rest te bevoordelen en een probleem bij de wortel aan te pakken. Welkom bij het Dilemma van de Vrijwilliger, die geen beloning ontvangt voor zijn inspanning, maar als hij het niet doet, verliest de hele groep.

Het Dilemma van de Vrijwilliger

Een veel aangehaald voorbeeld van het dilemma brengt ons naar 1964, naar de moord op een vrouw genaamd Kitty Genovese. Het oorspronkelijke verhaal van de New York Times zei dat 38 mensen getuige waren van de misdaad, maar niemand van hen belde de politie omdat ze dachten dat iemand anders het wel zou doen, en ze geen kosten wilden maken door erbij betrokken te raken.

Later bleek dat het verhaal vol zat met fouten en onwaarheden (niemand bekritiseerde het destijds omdat het gek was om tegen de controversiële redacteur van de Times van toen, Abe Rosenthal, in te gaan), en de krant gaf het 52 jaar later toe, maar vanaf dat overdreven artikel raakte het dilemma populair, evenals een ander zeer vergelijkbaar concept, het Omstandereffect, waarbij een persoon minder geneigd is om een slachtoffer te helpen wanneer er andere mensen aanwezig zijn.

Een diepere analyse van het Dilemma van de Vrijwilliger onthult drie details. Ten eerste: naarmate de kosten, moeite of opoffering die van de vrijwilliger wordt gevraagd toenemen, groeit ook de kans dat niemand actie onderneemt.

Ten tweede: als het aantal getuigen of deelnemers stijgt, blijft de „winst” voor iedereen gelijk. En ten derde, het meest opvallende: als het aantal individuen in de groep toeneemt, daalt de kans dat er een vrijwilliger opduikt.

Toch zijn er variabelen die we niet kunnen negeren: noodsituaties versus niet-noodsituaties, ambiguïteit, culturele verschillen en diffusie van verantwoordelijkheid spelen een grote rol, en er is veel meer aan de hand dan een simpel gebrek aan empathie.