Sommige voertuigen zijn speciaal ontworpen om records te breken. Elk bestaand record verbrijzelen, de top bereiken en standhouden door de geschiedenis heen. Toen Lockheed echter de SR-71 Blackbird creëerde, waren er andere prioriteiten in gedachten. De hoge snelheid van de SR-71 was een vereiste om gemakkelijk aan elke dreiging te ontsnappen, en sinds juli 1976 heeft geen enkel ander ontwerp hem de titel van het "snelste vliegtuig ter wereld".
Zoon van de Koude Oorlog
Op 1 mei 1960 werd een Amerikaans verkenningsvliegtuig, de Lockheed U-2, neergeschoten door een S-75 raket boven Sovjetgebied. Dit gebeurde twee weken voor een ontmoeting op hoog niveau tussen de twee grootmachten in Parijs en werd al snel een van de meest vernederende inlichtingenincidenten voor de Verenigde Staten.
Twee jaar later, op 27 oktober 1962 om precies te zijn, werd de U-2 van majoor Rudolf Anderson neergeschoten tijdens een verkenningsmissie boven Cuba, midden in de Cubacrisis. Zowel de CIA (formeel buitenspel gezet bij verkenningsvluchten) als de luchtmacht hadden de boodschap ontvangen: er was iets beters nodig dan de U-2.
Het eerste contact tussen de CIA en Lockheed om een 'onopspoorbaar spionagevliegtuig' te bouwen dateert van 1957. Dit leidde tot het zogenaamde 'Project Aartsengel', en na twaalf ontwerpen presenteerde Lockheed de A-12. De eerste vlucht was in april 1962 en het toestel werd in 1967 in dienst genomen, maar uiteindelijk vloog het nooit over Cuba of de Sovjet-Unie, maar zag het veel actie tijdens de Vietnamoorlog. Toch had de A-12 nog een taak: de basis vormen voor het snelste vliegtuig ter wereld.
Het snelste vliegtuig ter wereld
De eerste vlucht van de Lockheed SR-71 Blackbird vond plaats op 22 december 1964, maar de ingebruikname werd uitgesteld tot januari 1966, met in totaal 32 gebouwde exemplaren. De luchtmacht wist precies wat ze in handen had: met een topsnelheid van Mach 3.3 was de standaard ontwijkingsmanoeuvre van de SR-71 simpelweg versnellen om aan elk luchtafweerraket te ontsnappen. Zijn vijanden konden hem nooit raken en de twaalf Blackbirds die tijdens hun dienst verloren gingen, waren betrokken bij ongelukken.
Het uiterlijk van de SR-71 is vanaf elke hoek indrukwekkend en alles heeft een doel. De luchtinlaten van zijn Pratt & Whitney J58-motoren zijn speciaal ontworpen om de luchtsnelheid te verlagen tot subsonische waarden voordat deze binnenkomt. Het beroemde 'diamantpatroon' van de uitlaat van zijn motoren is te danken aan de extra stuwkracht van het afterburner-systeem. Dit creëert opeenvolgende schokgolven die de 'straal' zijn kenmerkende patroon geven.
Het eindresultaat is een vliegtuig dat zijn ideale efficiëntie bereikt bij Mach 3.2, maar in de praktijk bleek dat de SR-71 nog efficiënter kon vliegen met hogere snelheden, afhankelijk van de luchttemperatuur. De Blackbird was echter niet vrij van speciale vereisten: een van de meest interessante is dat hij opsteeg met een gedeeltelijke brandstoflading om de spanning op de remmen en banden te verminderen, waardoor hij onmiddellijk na de start moest worden bijgetankt (dit ontkracht de beroemde mythe dat zijn tanks brandstof lekten) met behulp van aangepaste Stratotankers KC-135Q.
Record en 'dubbele pensionering'
Het officiële snelheidsrecord van de SR-71 Blackbird werd geregistreerd op 28 juli 1976 voor airframe 61-7958, bemand door kapitein Eldon W. Joersz (piloot) en majoor George T. Morgan Jr. (navigator). In de loop der tijd zijn er aanvullende metingen ontstaan die een nog hogere snelheid suggereren, maar die zijn nooit gecertificeerd.
De eerste pensionering van de SR-71 vond plaats in 1989, niet omdat het vliegtuig verouderd of inadequaat was, maar omdat het uiteindelijk een van de slachtoffers werd van de zogenaamde 'politiek van het Pentagon', met belangenconflicten en eindeloze discussies over het budget. Toch werd het Congres in 1994 gedwongen om de pensionering van de SR-71 opnieuw te onderzoeken vanwege de politieke spanningen in het Midden-Oosten, Noord-Korea en de oorlog in Bosnië. Drie vliegtuigen keerden terug in actieve dienst ondanks enorme weerstand, en pas in 1998 werden de fondsen herverdeeld en nam de luchtmacht definitief afscheid van de Blackbird. Alleen de NASA kon de laatste twee SR-71's tot 1999 vliegen.
Vandaag de dag bevinden alle Blackbirds zich in verschillende musea (behalve de twee die de NASA nog heeft), maar het enige dat niet is veranderd is het record. Ondanks alles blijft de SR-71 Blackbird het snelste vliegtuig ter wereld.
Bronnen: NASA, Google Arts and Culture, Wikipedia
