Lokale AI of abonnement: wat kost het echt?

Een lage stroomrekening bewijst niet dat lokale AI goedkoper is dan een abonnement. De stroomschatting van één getest systeem is maar een deel van de kosten; zodra je ook hardware meerekent, hangt de uitkomst af van je gebruik en van de API-prijs waarmee je vergelijkt.

Vergelijk dezelfde hoeveelheid werk over dezelfde periode. Anders zegt een lage prijs per token weinig over wat je uiteindelijk betaalt.

Wat de stroommeting van één pc laat zien

Abhinav Raj berekende voor één lokale AI-opstelling een elektriciteitsprijs van 14,9 Amerikaanse dollarcent per miljoen gegenereerde tokens. Dat is een schatting voor zijn specifieke systeem en methode, geen Nederlandse stroomprijs. Raj rekende met een geprojecteerd Amerikaans huishoudtarief voor 2026 en met het piekvermogen van de computer tijdens het werk. Met 100 watt extra voor niet-gemeten onderdelen en verliezen kwam zijn berekening uit op 20,8 dollarcent per miljoen tokens. Raj beschreef zijn test en berekening bij XDA Developers.

De pc draaide Qwen3.6-35B-A3B in UD-IQ4_XS-kwantisering, met een gerapporteerde bestandsgrootte van 16,5 GB. Dat paste niet volledig in de 16 GB videogeheugen van de RTX 4070 Ti Super. Raj liet daarom delen van acht modellagen door de Ryzen 5 7600X verwerken. Het gemeten piekvermogen van CPU en GPU samen was 251,9 watt tijdens het genereren van tokens; bij het lezen van prompts was dat 237,5 watt.

Dat CPU-aandeel telt mee: een stroomschatting die alleen de videokaart meet, zou deze opstelling niet volledig beschrijven. De lage kosten per miljoen tokens zeggen op zichzelf ook niets over de aanschaf van de pc of over hoeveel werk een betaald abonnement onder zijn gebruiksvoorwaarden toelaat.

Wat verandert als je hardware afschrijft?

Een berekening met hardwarekosten geeft een ander beeld dan een stroomrekening alleen. Flavio Copes beschreef een voorbeeld met een RTX 4090, een 8B Q4-model en 500.000 gegenereerde tokens per dag. Om de uitkomst hieronder in euro’s te laten zien, is dit een eigen rekenillustratie met hypothetische bedragen, geen Nederlandse marktprijs: € 1.800 voor de hardware, 36 maanden gebruik en € 0,16 per kWh. De berekening neemt 1,79 kWh verbruik per dag en een maand van 30 dagen aan. Copes’ scenario en uitgangspunten staan hier.

Bij die aannames kost de hardware € 50 per maand. De stroom komt uit op 1,79 × 30 × € 0,16 = € 8,59 per maand. Samen is dat € 58,59 per maand. Een API-vergelijking voor 15 miljoen gegenereerde tokens per maand levert de volgende illustratieve bedragen op:

Bij de twee laagste API-aannames kost de API in deze berekening minder per maand dan de lokale opstelling. Tegenover € 150 per maand is lokaal goedkoper; het verschil van € 91,41 per maand zou de aangenomen hardware-uitgave van € 1.800 in ongeveer 19,7 maanden terugverdienen, als het gebruik en de vergelijking gelijk blijven. Dat is een uitkomst van deze hypothetische invoer, geen voorspelling voor een Nederlands huishouden.

Ook meer gebruik maakt de aankoop niet automatisch voordeliger. Een tweede illustratieve eurovariant neemt 2 miljoen tokens per dag, € 79 lokale kosten per maand en € 120 API-kosten per maand aan. Bij € 1.800 hardware is de berekende terugverdientijd € 1.800 ÷ (€ 120 − € 79), oftewel ongeveer 43,9 maanden. Dat is langer dan de aangenomen gebruiksduur van 36 maanden.

API-tarieven zijn geen abonnementsprijzen

Een API rekent doorgaans af op basis van het tokenverbruik; een vast abonnement heeft een periodieke prijs en eigen gebruiksvoorwaarden. AIMultiple beschrijft het verschil tussen abonnements- en gebruiksgebonden AI-prijzen. Een API-prijs per miljoen tokens kun je daarom niet rechtstreeks omrekenen naar de waarde of het aantal tokens van een abonnement.

Raj zette zijn berekende stroomkosten naast API-tarieven. Die vergelijking beantwoordt niet hoeveel gelijkwaardig werk een lokaal model en een abonnement leveren, en evenmin hoeveel gebruik een abonnement toestaat. Voor je eigen afweging zijn dus zowel de kosten van de lokale hardware en stroom als het soort cloudbetaling relevant: een tarief per token of een vast abonnement met eigen voorwaarden.