Tijdens een panel op Frankfurter Buchmesse op 7 oktober 2026 bespraken uitgevers- en onderzoeksspecialisten of de EU AI Act in de praktijk voldoende afschrikt. De deelnemers uitten zorgen over de nalevingsprikkels en de belasting van documentatie. De gewijzigde verordening bevat wel administratieve boetes en geeft het AI Office van de Europese Commissie handhavingsbevoegdheden voor specifieke gevallen.
Frankfurt-panelleden bespreken de handhaving van de EU AI Act
De kritiek ging over de praktische werking van de regels, niet over het bestaan van sancties. Elizabeth Crossick noemde veel vereisten zwak en wees op het belang van gevolgen die naleving stimuleren. Gerhard Lauer benadrukte de last voor onderzoekers: elke stap van AI-ondersteund onderzoek vastleggen kan volgens hem technisch onhaalbaar en omslachtig zijn.
Daarmee raakt het debat aan een concrete spanning. Rechten op papier helpen pas als betrokkenen kunnen nagaan hoe AI-systemen content gebruiken en als er redenen zijn om de regels na te leven. De uitspraken van de panelleden waren beoordelingen van die praktische werking.
Wat de gewijzigde verordening bepaalt
Verordening (EU) 2026/1744, die de EU AI Act wijzigde, geeft het AI Office binnen zijn bevoegdheidsgebied de mogelijkheid om besluiten over niet-naleving te nemen, corrigerende maatregelen te gelasten en administratieve boetes en periodieke dwangsommen op te leggen. De gewijzigde verordening stelt ook de toepassingsdata voor de hoogrisico-eisen vast.
Voor hoogrisicosystemen uit Annex III gelden de eisen vanaf 2 december 2027. Voor systemen uit Annex I is dat 2 augustus 2028. De categorieën vallen dus op verschillende momenten onder deze eisen.
TRACE richt zich op herkomst van wetenschappelijke content
TRACE is een afzonderlijk initiatief dat werkt aan infrastructuur voor AI-toepassingen in de wetenschappelijke communicatie. Het richt zich op betere vindbaarheid en toegang, herkomst en toeschrijving van content, en rapportage over AI-gebruik.
Een pilot van de National Information Standards Organization (NISO) beoogt een minimaal model voor metadata te ontwikkelen en te testen voor herkomstinformatie tijdens het genereren van AI-antwoorden. De pilot is niet bedoeld om auteursrechthandhaving op te lossen of attributie binnen de gewichten van foundationmodellen vast te stellen.
Wat het Frankfurt Appeal vraagt
De ondertekenaars van het Frankfurt Appeal vragen om openbaarmaking van de specifieke werken die voor AI-training zijn gebruikt, eerlijke licenties en effectievere middelen om auteursrechten te handhaven.
