Panel poświęcony zaufaniu do nauki w epoce AI odbył się na Frankfurter Buchmesse 7 października 2026 r. Uczestnicy spierali się o praktyczną siłę egzekwowania aktu o AI: Elizabeth Crossick kwestionowała skuteczność części wymogów i bodźców do ich przestrzegania, a Gerhard Lauer zwracał uwagę na techniczny ciężar dokumentowania kolejnych etapów badań wspomaganych przez AI. Zmienione prawo przewiduje jednak kary administracyjne i uprawnienia egzekucyjne dla Biura ds. AI Komisji Europejskiej w określonych sprawach.

Panel we Frankfurcie o egzekwowaniu aktu o AI

Dyskusja dotyczyła różnicy między formalnymi wymogami a ich praktycznym zastosowaniem. Krytyka uczestników odnosiła się do tego, czy obowiązki i dostępne narzędzia zapewnią wystarczające bodźce do przestrzegania przepisów. Lauer podkreślał zarazem, że szczegółowe rejestrowanie każdego kroku badań wykorzystujących AI może stanowić poważne wyzwanie techniczne dla badaczy.

To opinie uczestników panelu, a nie wynik pomiaru skuteczności egzekwowania prawa. Przepisy przewidują sankcje; spór dotyczył ich praktycznej siły i obciążeń związanych z dokumentowaniem.

Co przewiduje zmienione rozporządzenie

Rozporządzenie (UE) 2026/1744 przyznaje Biuru ds. AI Komisji Europejskiej określone uprawnienia nadzorcze i egzekucyjne. W zakresie jego kompetencji Biuro może wydawać decyzje o niezgodności, nakazywać działania naprawcze oraz nakładać kary administracyjne i okresowe kary pieniężne.

Akt o AI jest stosowany etapami. Zmieniony harmonogram przewiduje, że wymogi dotyczące systemów wysokiego ryzyka z załącznika III zaczną być stosowane 2 grudnia 2027 r., a wymogi dla systemów z załącznika I — 2 sierpnia 2028 r. Rozporządzenie (UE) 2024/1689 weszło w życie 1 sierpnia 2024 r.; jego przepisy obejmują między innymi zakazy, wymogi dotyczące systemów wysokiego ryzyka oraz obowiązki przejrzystości.

TRACE i pochodzenie treści naukowych

TRACE (Trusted Retrieval & Attribution for Content Ecosystems) to odrębna inicjatywa dotycząca infrastruktury dla komunikacji naukowej wspomaganej przez AI. Jej prace obejmują dostęp do treści, śledzenie ich pochodzenia i atrybucji oraz spójne raportowanie wykorzystania treści przez systemy AI.

Pilotaż prowadzony przez National Information Standards Organization (NISO) ma opracować minimalny model metadanych opisujących pochodzenie treści pobieranych przez system w chwili generowania odpowiedzi. Zakres pilotażu nie obejmuje egzekwowania praw autorskich ani ustalania atrybucji wewnątrz wag modeli bazowych.

Postulaty Apelu Frankfurckiego

Apel Frankfurcki wzywa do ujawniania informacji o poszczególnych utworach wykorzystywanych do trenowania modeli, uczciwego licencjonowania oraz skuteczniejszych narzędzi egzekwowania praw autorskich. To postulaty sygnatariuszy dotyczące zmian i egzekwowania prawa, a nie ustalenia sądu ani obowiązujące wymogi rozporządzenia.