Raiders of the Lost Ark: Hoe de scène van het gesmolten gezicht is gemaakt

Raiders of the Lost Ark (of Los Cazadores del Arca Perdida als je de voorkeur geeft aan de Spaanse titel) heeft enkele scènes die echt ongelooflijk zijn. De reusachtige bal, Indy die de zwaardvechter met één schot uitschakelt, de ontdekking van de locatie van de ark… en natuurlijk, het gesmolten gezicht.

Raiders won vijf Oscars, waaronder die voor Beste Visuele Effecten, en die scène is een van de fundamenten van zo'n prijs. De vraag is: hoe hebben ze dat gedaan? Een bijzonder detail is dat in het begin niemand enig idee had…

"Kijk niet, wat er ook gebeurt."

De waarschuwing van Indiana Jones was krachtig: “Kijk niet, wat er ook gebeurt”. Toch keken Belloq, Dietrich en Toht. Het ene hoofd explodeerde, het andere werd samengedrukt (bij wijze van spreken), en het andere smolt tot op het bot.

Deze laatste is die we ons het beste herinneren, zowel grotesk als fantastisch. Natuurlijk zat de filmwereld in 1981 al vol met ‘sterke’ scènes, maar een hoofd zo zien smelten was een voor en na.

Iemand had het grote boek van de speciale effecten herschreven, hoewel het proces niet zonder problemen verliep. Toen Steven Spielberg de details in het script zag, vroeg hij simpelweg: “Hoe gaan we dat doen? Ik heb geen idee.” Hij plaatste de personages in positie, liet ze schreeuwen… en dat was alles wat de mensen van ILM kregen.

Hoe smolten ze het gezicht van Ronald Lacey?

Hier komt Chris Walas om de hoek kijken, die we kennen van Airplane!, The Fly 1 en 2, Scanners, Gremlins, Enemy Mine, Arachnophobia en nog veel meer films. Hij had tot dat punt niets soortgelijks gedaan, en kende ook niemand met een geschikte techniek.

De eerste stap was het verkrijgen van een negatieve mal van het gezicht van Ronald Lacey, een uiterst ongemakkelijk proces voor iedereen die erbij betrokken was. De schedel moest worden gemaakt van een steen die extreme hitte kan weerstaan (met voldoende marge voor de huid).

Vervolgens bereidde Walas een zeer delicate gelatineformule die smelt bij een lagere temperatuur dan normaal. Elke laag gelatine werd met de hand in de mal geschilderd, met verschillende tinten gecombineerd en details zoals aderen (sommige gemaakt van wol) toegevoegd.

Bij het filmen van de scène gebruikte Walas twee enorme propaangasbranders, terwijl hij ‘assisteerde’ met een heteluchtpistool. Desondanks was het effect vrij traag en duurde het bijna tien minuten.

Het meest indrukwekkende is dat Walas vóór het filmen slechts drie of vier grote testen met zijn mengsels had gedaan, en hij geeft toe dat hij ‘veel geluk’ heeft gehad.

Na de première stond de telefoon van Walas niet stil: enerzijds mensen die dankbaar waren voor het geweldige werk, en anderzijds zijn collega’s die wanhopig hoofden wilden laten smelten in hun eigen projecten.

Wat was Walas’ uiteindelijke advies? Een soortgelijk pad volgen, maar vertrouwen op computers om het proces te optimaliseren.