Als de op beurten gebaseerde strategie een geboorteplaats heeft, dan zijn het zonder twijfel de bordspellen, en de overgang naar computers volgde onvermijdelijk de technologische ontwikkeling. Maar in 1991 veranderde alles voorgoed met het debuut van Civilization, ontwikkeld door Sid Meier en Bruce Shelley. Het feit dat een speler vanaf het begin de leiding over een beschaving krijgt, was volkomen revolutionair en zette een nieuwe kwaliteitsstandaard voor het genre die maar weinigen de afgelopen decennia hebben weten te bereiken.
De categorie 4X die aan een strategiespel wordt toegewezen, verwijst naar Ontdekken, Uitbreiden, Exploiteren en Uitroeien. In essentie: als het doel van de speler is om een imperium te creëren, ontwikkelen, onderhouden en verdedigen door de absolute vernietiging van zijn tegenstanders, beurt voor beurt, dan hebben we te maken met een volwaardige 4X. Maar het genre is allesbehalve recent; om de oorsprong te vinden moeten we terug naar het begin van de jaren '70, met de ontwikkeling van prototypes zoals Stellar Conquest, een inspiratiebron voor de klassieker Reach for the Stars uit 1983.
Veel van deze voorouders van de 4X namen elementen over van bordspellen zoals Risk, en naarmate de tijd vorderde werden ze aangepast aan de voordelen en beperkingen van digitale platforms. Sid Meier's Civilization was geen uitzondering: zowel de naam als het concept van de technologieboom is afkomstig van het bordspel Civilization, gecreëerd door Francis Tresham in 1980, maar dankzij de visie van Meier zelf en het natuurlijke talent van Bruce Shelley veranderde het 'nieuwe' Civilization in iets unieks, een voor en na in de wereld van videogames.
Civilization: Nog één beurt.. ondanks MicroProse
Een van de meest opvallende details in de ontwikkeling van Civilization is dat MicroProse grote weerstand toonde tegen het spel. Lang verhaal kort ( de mensen van Gamasutra vertellen het in geuren en kleuren), Sid Meier was een van de medeoprichters van MicroProse samen met Bill Stealey. In 1990 leidde Stealey's wens om zich op de arcademarkt te richten ertoe dat Meier zijn aandeel in het bedrijf verkocht, maar hij behield zijn creatieve positie als een soort onafhankelijke contractant.
Tot dan toe bracht MicroProse alleen oorlogsspellen en gevechtssimulaties uit. Sommige waren zeer succesvol, zoals de F-15 Strike Eagle-serie en F-19 Stealth Fighter, maar Meier had al met Pirates! (1987) en Railroad Tycoon (1990) bewezen dat hij het potentieel had om andere genres te verkennen. Stealey wilde doorgaan met het produceren van oorlogsspellen (hij was immers piloot geweest bij de luchtmacht) en annuleerde zelfs een vervolg op Railroad Tycoon.
Gelukkig vond Meier een bondgenoot in Bruce Shelley, die zich in 1988 bij MicroProse had aangesloten. Shelley's eerdere ervaring met het ontwerpen van 1830: The Game of Railroads and Robber Barons onder de vleugels van Avalon Hill (de Amerikaanse uitgever van het Civilization uit 1980) was essentieel voor het succes van Railroad Tycoon, en de programmeur-tester-dynamiek tussen de twee creëerde een deugdzame cirkel. Toch moesten ze een compromis accepteren: Stealey vroeg hen om eerst Covert Action af te ronden. Het management van MicroProse had de prioriteit voor Meier's spellen verlaagd (de vicepresident kreeg geen bonussen voor zijn titels), en ze hadden moeite om hulp te krijgen van de kunstafdeling.
Ondanks deze moeilijkheden en het gebrek aan officiële promotie (nogmaals, MicroProse wees zeer weinig geld toe aan de reclame voor Civilization), zorgden de mond-tot-mondreclame onder de spelers en de reacties op BBS-systemen voor de rest: Civilization werd 'Strategiespel van het jaar' en kreeg ports voor meerdere platforms. Zelfs MicroProse wist een paar prijzen voor het spel te winnen, maar hun lot was bezegeld. Het arcadeavontuur was een ramp, en het probeerde zijn schulden te dekken met een publieke aanbieding, maar uiteindelijk verkocht Stealey het bedrijf aan Spectrum Holobyte in 1993.
En als ik het op Windows wil?
Democratie, monarchie, despotisme. Verkenning, diplomatie, gevecht. Van het Bronzen Tijdperk tot de Atoomtheorie, de wegen naar succes in Civilization zijn talrijk, maar ze eindigen altijd op twee manieren: de vernietiging van alle tegenstanders in de wereld (iets gemakkelijker te bereiken op lagere moeilijkheidsgraden), of de ruimtekolonisatie met de aankomst van een schip bij Alpha Centauri. Bij twijfel zijn de officiële handleiding en de ingebouwde Civilopedia (beide ontwikkeld door Shelley) van onschatbare waarde, maar er kunnen zoveel variabelen in een pot voorkomen dat het moeilijk is om twee identieke spellen voor te stellen. De invloed van SimCity op de ontwikkeling van Civilization was zeer belangrijk, en we vinden er veel van god game in terug. Micro-management is de sleutel om te winnen, en Civilization biedt op dat vlak geen genade.
Het echte probleem is... dat je het niet kunt kopen. De eerste Civilization is niet beschikbaar in digitale winkels, en staat al meer dan zeven jaar op de wishlist van GOG, maar het is daar nooit verschenen. Sterker nog, niet eens zijn officiële pagina, de pagina van Firaxis Games of de winkel van 2K hebben een haalbare oplossing. Het enige legale alternatief is op zoek gaan naar een origineel exemplaar op eBay, maar we dromen nog steeds van een openstelling van de code. Tot dat gebeurt... weet je wat je moet doen. Alles voor nog één beurt.
