Scopitone: de audiovisuele jukeboxen uit de jaren '60

De leden van The Buggles waren misschien overtuigd dat de video de radioster vermoordde, maar de geschiedenis van “muziek zien” gaat wat verder terug dan de geboorte van MTV. Hoewel de jukeboxen (of “jukeboxen”, zoals velen ze noemen) hun formidabele populariteit hadden, bestond er een variant genaamd Scopitone, die speciale 16mm-films kon afspelen. De optredens van verschillende artiesten via deze apparaten hebben de Scopitone tot de directe voorouder van de muziekvideo's gemaakt.

Op 12 augustus 1981 om 00:01 veranderde MTV voor altijd ons leven door het huwelijk tussen muziek en video te formaliseren, maar de relatie tussen beide gaat jaren terug. Live-optredens van bands en populaire artiesten waren de meest verwachte momenten in enkele klassieke televisieshows. Een goed voorbeeld is het optreden van de Beatles in de Ed Sullivan Show en het enthousiasme dat dit veroorzaakte, iets wat dat programma al had bereikt met een andere muziekster als Elvis Presley. Maar in die tijd was er nog een andere manier om bepaalde artiesten te zien. We hebben het niet over concerten of live-programma's, noch over jukeboxen-grammofoons of speciale ontmoetingen in muziekwinkels.

Scopitone: de directe voorouder van de muziekvideo

Het apparaat stond bekend als Scopitone en hoewel het vaak als een soort jukebox wordt geclassificeerd, plaatst het feit dat het een 16mm-film kon afspelen het in een speciale categorie. De Scopitone was gebaseerd op technologie die tijdens de Tweede Wereldoorlog was ontwikkeld, hoewel wordt erkend dat de voorloper een apparaat was genaamd Panoram, gemaakt in 1939.

De eerste Scopitones werden in Frankrijk vervaardigd met overtollig materiaal uit de militaire inspanning, en pas eind jaren '50 verschenen de eerste eenheden die verfijnd genoeg waren om aan het publiek te worden getoond. Begin jaren '60 werden markttests gedaan in de Verenigde Staten en de aanvankelijke populariteit van de Scopitone was zo groot dat er in 1964 ongeveer vijfhonderd machines geïnstalleerd waren.

Het waren niet weinig artiesten die materiaal maakten voor de Scopitones, terwijl er beloften werden gedaan over meer klanten en meer consumptie door hen als een handelaar de investering in een Scopitone deed om het in zijn etablissement te installeren. Helaas, in 1967 barstte de Scopitone-bubbel en na enig onderzoek bleek dat de Scopitone geen winstgevende business was.

Voor het einde van het decennium was de Scopitone in het niets verdwenen, maar zijn erfenis bleef bestaan via alle opnames die werden gemaakt, de artiesten (zoals Neil Sedaka, de zanger en schrijver van het beroemde nummer “Oh! Carol”), en natuurlijk zowel de films als de machines die nog bestaan. De Scopitone had het potentieel om een van de meest populaire muziekplatforms te worden, hoewel wordt aangenomen dat de grootste fout in de commercialisering was het publiek van tieners te negeren.

Aan de andere kant, als de Beatles op een Scopitone zouden klinken, zou het waarschijnlijk zijn dat een horde schoolmeisjes het apparaat tot snippers zou reduceren na een “hormonale aanval”. Zelfs vandaag zijn er sites die zich toeleggen op het omzetten van Scopitone-films naar dvd-formaat, en natuurlijk kun je verschillende voorbeelden op YouTube vinden, zoals de volgende. Veel plezier!

Bron: Collectors Weekly