De gevolgen van slecht slapen of minder slapen dan aanbevolen kunnen zeer ernstig zijn. Van het verlies van het vermogen om informatie te verwerken tot het verdwijnen van seksueel verlangen, slaaptekort is meedogenloos. Alsof dat nog niet genoeg is, wijst een onderzoek van onderzoekers van de Universiteit van Californië (Berkeley) erop dat slapeloosheid een vicieuze cirkel van sociaal isolement en eenzaamheid kan starten, twee goed gedocumenteerde risicofactoren voor vroegtijdige dood.
Slaap is een luxeartikel geworden. Veel mensen verliezen het zonder precies te weten waarom en experts bombarderen ons met allerlei ideeën en suggesties, die zich uitstrekken tot zeer kleine details zoals het vermijden van felle schermen in bed. Het zou echter niet het enige zijn dat we in dit proces verliezen. Ook het verlangen om dingen te doen en in contact te komen met andere mensen blijft achterwege.
Eenzaamheid is echter niet slecht wanneer het vrijwillig wordt opgezocht, en volgens een studie gepubliceerd in 2016 zou het de sleutel kunnen zijn tot geluk voor een bepaalde groep mensen. Zelfs de markt heeft geprobeerd die vraag naar eenzaamheid te dekken met speciale apparaten… maar als eenzaamheid en slapeloosheid met elkaar verbonden zijn, is de situatie erger dan we ons voorstellen.
Een team van onderzoekers van de Universiteit van Californië (Berkeley) ontwikkelde een experiment met 18 deelnemers, in een poging om veranderingen in sociale interactie bij slaaptekort te identificeren. Het experiment maakte gebruik van hersenscans met magnetische resonantie en een 'video-stimulus' gebaseerd op een korte film met een vreemde man die probeert dichter bij de deelnemers te komen.
Wanneer ze voelden dat de vreemdeling te dichtbij kwam, konden ze hun ongemak aangeven door op een paniekknop te drukken. Deelnemers die de hele nacht wakker bleven, drukten veel eerder op de knop, met een verschil van 60 procent vergeleken met deelnemers die ononderbroken sliepen.
In de tweede fase van het experiment kwamen er 1.000 online deelnemers bij (via Amazon Turk) wiens taak het was om de opnames van de oorspronkelijke deelnemers die niet hadden geslapen te bekijken. Voor het online publiek zagen de deelnemers zonder slaap er erg eenzaam uit, en ze zouden er geen tijd mee doorbrengen als dat mogelijk was (oftewel, ze waren 'minder wenselijk' in sociaal opzicht).
Tot slot probeerden de onderzoekers het 'besmettingseffect' te bepalen door de online deelnemers te vragen naar hun niveau van sociaal isolement nadat ze de opnames hadden gezien, en iedereen gaf toe zich een beetje slechter te voelen.
Kortom: Hoe minder slaap, hoe meer ook het verlangen om met anderen te interageren afneemt, terwijl mensen ons tegelijkertijd als 'minder aantrekkelijk' waarnemen, waardoor de sociale crisis die door slapeloosheid wordt veroorzaakt, wordt verdiept. We zeiden het eerder: Eenzaamheid kan dodelijk zijn, en de eerste stap om het te bestrijden is waarschijnlijk beter slapen. Veel gemakkelijker gezegd dan gedaan...
