Halverwege de jaren 90 was een traditionele computer met een speciale browser de enige effectieve manier om toegang te krijgen tot de steeds groeiende World Wide Web. Voor het grote publiek betekende dat het absorberen van technische kennis en geavanceerde concepten die in de praktijk als een filter werkten. Dat was de aanleiding voor het project WebTV, dat als doel had de mogelijkheden van het web aan te passen aan een veel vertrouwder apparaat: de televisie. «Internet in de woonkamer», met een afstandsbediening, en de hele wereld op het scherm…
Het was niet eenvoudig. Misschien is het voor ons nu intuïtief, maar het was echt niet eenvoudig. Laten we even terugdenken: midden jaren 90. Windows rukte op in zijn wereldwijde verovering. De personal computer begon in veel huishoudens te verschijnen als 'het nieuwe' of 'de toekomst'... en kostte een fortuin. Een systeem van midden- tot hogere klasse kon 3.000 dollar of meer in die tijd kosten, maar 'de wereld verkennen' vanaf een pc vroeg nog meer: een telefoonlijn, een modem, een webbrowser.
Web. «De web». «Internet». Woorden en uitdrukkingen die voortdurend herhaald werden in technologieshows. Werken op het web. Spelen op het web. Communiceren op het web. Een pizza bestellen op het web! Enorme beloften, bijna magisch. Maar de prijs die betaald moest worden was niet alleen economisch, maar ook technisch.
Computers waren intimiderend, mensen kenden ze niet. Sommige visionairs wisten dit probleem te zien. Eén van hen was Steve Perlman, beter bekend van QuickTime en de streamingdienst OnLive. Wat was zijn oplossing? De toegang tot het web en de inhoud aanpassen aan een vertrouwder, directer milieu. Met andere woorden... het web naar de televisie brengen.
De oprichting van WebTV
WebTV Networks werd opgericht door Perlman zelf, samen met Bruce Leak en Phil Goldman in juli 1995. Een jaar later begon het toegangsapparaat te circuleren, verspreid door giganten als Philips en Sony. Maar de hardware was slechts een deel van de vergelijking. Alle inhoud van het web moest veranderen, muteren, om afgespeeld te worden op een breed scala aan televisies. In wezen had WebTV zijn eigen versie van het web nodig, uitgerold in een zandbak die in zekere zin overeenkwam met wat America Online in die jaren deed.
Een moeizame start
Ondanks hun inspanningen waren de eerste resultaten niet goed. De gebruikerservaring was slecht, de pagina's hadden een zeer beperkte visuele kwaliteit, de laadtijden werden een marteling, en het was zelfs moeilijk om het web te lezen op een CRT-televisie. Zelfs tijdens openbare presentaties moesten vertegenwoordigers van het bedrijf manoeuvreren om de impact van technische problemen te minimaliseren. En dan had je nog het detail dat de gebruiker met de afstandsbediening moest navigeren... ik denk dat we de rest kunnen raden.
Microsoft stapt in
Maar het potentieel was er. De gespecialiseerde pers wist dat, en ook andere bedrijven... met Microsoft voorop. Minder dan acht maanden na de lancering legde de gigant uit Redmond 425 miljoen dollar op tafel en nam WebTV Networks over. Eind 1999 had WebTV bijna een miljoen gebruikers en wist het sterren als William Shatner te strikken voor zijn reclamecampagnes.
De transformatie naar MSN TV
Maar het web stond niet stil. Het was een bewegend doelwit, dat voortdurend nieuwe technologieën opnam. WebTV, met zijn rigide en eigenzinnige structuur, bleek niet in staat om te concurreren. Microsoft's antwoord was een algemene transformatie. WebTV werd MSN TV en leverde de hardware gratis aan abonnees van het MSN-netwerk om te voorkomen dat ze de dienst zouden verlaten. De eerste en enige grote update kwam in 2004 (MSN TV 2), met een profiel dat dichter bij de originele Xbox lag en de toevoeging van Internet Explorer.
Het einde en de erfenis
Het was niet genoeg. WebTV had een behoorlijk loyale gebruikersbasis, maar het hele platform ging de trap op terwijl het web de lift nam. In september 2013 haalde Microsoft definitief de stekker uit MSN TV. Maar een groot deel van de visie van WebTV en wat er tijdens zijn bestaan geleerd was, vond een ereplaats in de Xbox-consoles. Veel leden van het WebTV-team werkten mee aan de ontwikkeling van de Xbox 360, en als we even nadenken, zit er nog steeds iets van WebTV in de Xbox One.
In zijn 17-jarig bestaan maakte WebTV ook enkele zeer vreemde momenten mee. Zo was zijn versleutelingssysteem zo sterk dat de Amerikaanse overheid het als «munitie» beschouwde (hetzelfde overkwam PGP), waardoor de export ervan aanvankelijk werd geblokkeerd.
En in 2002 creëerde een zekere David Jeansonne het eerste virus voor WebTV, dat het officiële servicenummer veranderde naar «911». Het virus trof minder dan een dozijn mensen, maar de rechtspraak was bijzonder streng voor Jeansonne: zes maanden gevangenisstraf, zes maanden huisarrest als onderdeel van twee jaar toezicht, en meer dan 27.000 dollar aan boetes.
WebTV verdween, maar vanuit een bepaald gezichtspunt is het nog steeds onder ons. Het web onafhankelijk maken van de desktopcomputer was geen slecht idee, hoewel de uiteindelijke bestemming van die visie niet de woonkamer was, maar onze zakken, via mobiele apparaten en heel, heel veel apps.
Bron: Vice
