Badanie oparte na obserwacjach satelitów GRACE i GRACE-FO wskazało 40 regionów, w których trendy zasobów wody na lądzie były istotnie powiązane z działalnością człowieka. Analiza obejmowała okres od kwietnia 2002 do listopada 2025 roku. W tych regionach autorzy oszacowali zarówno skumulowane straty, jak i przyrosty zasobów wody. Artykuł opublikowany w PNAS ukazał się online 14 września 2026 roku.
Co mierzą GRACE i GRACE-FO
Zasoby wody na lądzie (TWS, od angielskiego terrestrial water storage) obejmują wodę pod powierzchnią ziemi i na jej powierzchni. To szersza kategoria niż wody gruntowe. Badanie nie mierzyło bezpośrednio poziomu wody w poszczególnych studniach: autorzy wykorzystali grawimetrię satelitarną, by oszacować zmiany masy wody na podstawie obserwacji misji NASA Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE) oraz GRACE Follow-On (GRACE-FO).
GRACE rozpoczęła działanie w 2002 roku, a jej następczyni, GRACE-FO, w 2018 roku. Autorzy analizowali dane o zmianach odległości między satelitami, które pozwalają śledzić zmiany pola grawitacyjnego i rozkładu masy. Wykorzystali regresję stosu obserwacji, analizę niepewności i statystyki przestrzenne. Otrzymana mapa miała rozdzielczość trendów około 12 500 km² — od pięciu do dziesięciu razy większą niż tradycyjne mapy oparte na miesięcznych masconach, czyli wydzielonych obszarach wykorzystywanych w obliczeniach grawimetrycznych.
Dla skali: według danych U.S. Geological Survey wody gruntowe stanowią około 30,1% zasobów słodkiej wody na Ziemi, ale około 0,76% całej wody na planecie. To udziały w światowym zasobie, a nie tempo jego ubywania. U.S. Geological Survey wyjaśnia rozmieszczenie wody na Ziemi.
40 regionów z powiązaniami z działalnością człowieka
Autorzy wybrali 40 regionów spośród 94 obszarów, w których stwierdzili istotne trendy TWS. W tych 40 regionach łączne straty wyniosły 3 122 Gt, a przyrosty — 2 432 Gt. Wśród analizowanych czynników związanych z działalnością człowieka znalazły się nawadnianie wodami gruntowymi i powierzchniowymi, uprawy zależne od opadów, wylesianie oraz napełnianie zbiorników za zaporami. Badacze uwzględnili też czynniki klimatyczne, między innymi opady, deficyt ciśnienia pary wodnej i ubytek masy lodowców.
Istotny wpływ działalności człowieka na przestrzenne zróżnicowanie trendów TWS odnotowano na każdym kontynencie poza obszarami polarnymi z wyjątkiem Australii. Nie oznacza to, że każdy trend na tych kontynentach miał przyczynę antropogeniczną. Wyróżnione regionalne oszacowania miały średnią niepewność równą ±28% ich wartości.
Trzy wyniki procentowe i różne punkty odniesienia
Wartości 33%, 52% i 45% odnoszą się do odmiennych porównań. Dwa pierwsze wyniki dotyczą różnicy między oszacowaniami trendów a regresją tradycyjnych miesięcznych map masconowych; trzeci zestawia wyniki badania z wcześniejszymi publikacjami o zmianach TWS powiązanych z pompowaniem wód gruntowych.
| Porównanie | Wynik podany w badaniu | Punkt odniesienia |
| Średnia wielkość trendów TWS | o 33% większa | Tradycyjna regresja miesięcznych produktów masconowych |
| Wielkość trendów w siedmiu regionach poniżej 100 000 km² | o 52% większa | Tradycyjna regresja miesięcznych produktów masconowych |
| Wcześniejsze oszacowania spadków TWS powiązanych z pompowaniem wód gruntowych | średnio o 45% niższe | Oszacowania przedstawione w badaniu |
Słowo „powiązane” ma tu znaczenie: analiza statystyczna wskazuje związki, ale sama nie ustala jednej przyczyny każdego lokalnego trendu. Autorzy zwracają też uwagę, że lokalne zależności mogą nie obejmować oddziaływań spoza badanego obszaru, takich jak zapory w górnym biegu rzek, przerzuty wody między zlewniami czy połączone systemy wodonośne.
