Badanie opublikowane 22 października 2026 r. w czasopiśmie „Science” rekonstruuje cofanie się, późniejszy rozrost i współczesny odwrót czapy lodowej Barnes na wyspie Baffina. Według pomiarów margines cofnął się tak daleko, że znalazł się wewnątrz zasięgu wyznaczonego przez granicę z 2022 r. 3,56 ± 0,24 tys. lat BP, czyli przed 1950 r. Autorzy wnioskują, że lód zaczął ponownie się rozrastać około 2 tys. lat BP; powszechne współczesne cofanie rozpoczęło się około 1960 r.
Jak zmieniał się zasięg czapy Barnes
BP oznacza lata przed 1950 r. Badacze rekonstruują minimum zasięgu po cofnięciu datowanym na 3,56 ± 0,24 tys. lat BP, a przed ponownym postępem lodu ku historycznemu maksimum. Datowania sugerują, że ten postęp zaczął się około 1000 r. n.e. Czapa zbliżyła się do historycznego maksimum około 1800 ± 200 r.
| Data lub okres | Rekonstrukcja zasięgu czapy Barnes |
| 3,56 ± 0,24 tys. lat BP | Margines cofnął się do wnętrza obszaru wyznaczonego przez granicę z 2022 r. |
| Po tym cofnięciu, przed około 1000 r. n.e. | Badanie wyznacza w tym przedziale minimum zasięgu. |
| Około 2 tys. lat BP | Autorzy wnioskują o ponownym rozroście czapy. |
| Około 1000 r. n.e. | Datowania wskazują początek postępu ku historycznemu maksimum. |
| Około 1800 ± 200 r. | Lód zbliżył się do historycznego maksimum. |
| Około 1960 r. | Rozpoczęło się powszechne współczesne cofanie marginesu. |
Skały i roślinność utrwalają ślady dawnego lodu
Aby odtworzyć położenie marginesu w przeszłości, badacze połączyli pomiary izotopu ¹⁰Be w podłożu skalnym i głazach narzutowych z datowaniem radiowęglowym roślinności pogrzebanej przez lód. Izotop zmierzono w 10 głazach z moreny położonej około 7–9 km od współczesnego marginesu oraz na powierzchniach skalnych: 13 poza przybliżoną linią z około 1960 r. i 12 wewnątrz niej. Badanie podaje też 88 nowych, skalibrowanych datowań radiowęglowych roślinności przy marginesie z 2022 r. lub w jego pobliżu.
Rośliny znalazły się pod lodem, gdy czapa ponownie się rozrastała. Ich datowanie pomaga więc odtworzyć, kiedy lód dotarł do danego miejsca. Pomiary skał i roślinności dostarczają różnych wskazówek o przemieszczaniu się marginesu.
Współczesne cofanie zmieniło warunki na powierzchni
Badanie szacuje, że od około 1960 do 2022 r. margines czapy cofnął się o około 200–800 m, zależnie od miejsca. W tym samym czasie zmniejszył się udział powierzchni położonej powyżej średniej linii śniegu, czyli poziomu, do którego sięga śnieg w danym okresie: wynosił około 35% dla lat 1960–1980 i około 3% dla lat 2000–2012. Według badania obszar akumulacji, gdzie czapa gromadzi śnieg, nie występuje od 2010 r.
Autorzy przypisują współczesny ujemny bilans masy przede wszystkim antropogenicznemu ociepleniu latem. Ich interpretacja łączy wcześniejszy rozrost z początkiem kolejnego zlodowacenia, a obecne cofanie z odwróceniem tego procesu. Jest to interpretacja historii czapy Barnes na wyspie Baffina, a nie obserwacja zlodowacenia całego kontynentu.
