Przy każdym artykule skupionym na «postępie» sztucznych inteligencji nieuchronnie ktoś zapyta, jak blisko jesteśmy Skynet i zagłady rasy ludzkiej. Ta wątpliwość nie jest nowa, a science fiction eksplorowało ją do znudzenia, ale jest znacznie starsza, niż sobie wyobrażamy: W czerwcu 1863 roku pisarz i hodowca owiec o nazwisku Samuel Butler napisał do gazety w Christchurch w Nowej Zelandii, ostrzegając przed niebezpieczeństwem ewolucji mechanicznej i wprost wzywając do jej całkowitego zniszczenia…
Seria Terminator przeszła wiele mutacji na przestrzeni lat, ale jej istota pozostaje ta sama: superinteligencja staje się świadoma i dochodzi do wniosku, że ludzkość jest zagrożeniem, do tego stopnia, że walczy z nią w czterech wymiarach. W przypadku Matrixa jest odwrotnie: ludzie (zwłaszcza ci u władzy) zobaczyli, że niezwykła ewolucja technologiczna i ekonomiczna mechanicznego narodu «01» wymyka się spod kontroli, wywołując odpowiedź nuklearną… która zamieniła nasz gatunek w baterie Duracell.
Inny przykład, bardziej odległy w czasie, objawia się przez Diunę. Chociaż jej główna fabuła dotyczy władzy, polityki, kontroli zasobów i nienawiści między rodami, uniwersum Diuny ma swoją Jihad Butleriański, wielką krucjatę przeciwko myślącym maszynom, która zakończyła się galaktycznym zakazem (prawie odpowiednikiem religijnego przykazania) i utworzeniem Mentatów. Wyrażenie «Butleriańska» zostało rozszerzone w rozszerzonym uniwersum, ale jeśli spróbujemy znaleźć jego pochodzenie, sieć uważa, że chodzi o hodowcę owiec z Nowej Zelandii, który wzywał do całkowitego zniszczenia maszyn… w 1863 roku.
Samuel Butler: John Connor XIX wieku
Wszystko zaczęło się od listu wysłanego przez Butlera do redaktora gazety Press w Christchurch w Nowej Zelandii, 13 czerwca 1863 roku. Zatytułowany «Darwin wśród maszyn», list porusza kilka aspektów, poczynając od miniaturyzacji zegara, która w umyśle pisarza ostatecznie zastąpiłaby duże egzemplarze i doprowadziła do ich wyginięcia. To prowadzi nas do prawdziwego oskarżenia Butlera: Że tworzymy nasze własne substytuty, dając im każdego dnia większą władzę, w tym zdolność do samodzielnego działania i samoregulacji.
Z biegiem czasu ludzkość odkryje siebie jako «niższą rasę», a człowiek będzie dla maszyn tym, czym pies i koń były dla człowieka. Butler wskazuje, że maszyny wciąż zyskują teren, z coraz większą liczbą ludzi zamienionych w «niewolników» dla swojej uwagi i inwestujących energię własnego życia w rozwój mechanicznego życia.
Końcowa opinia Butlera (który wówczas podpisał list pseudonimem «Cellarius») sprowadza się do całkowitego wypowiedzenia wojny na śmierć i życie maszynom, bez wyjątków i bez litości. A jeśli nie możemy tego zrobić, to nasza służebność już się rozpoczęła: stworzyliśmy rasę istot, które są poza naszą zdolnością do ich zniszczenia, i nie tylko jesteśmy im zniewoleni, ale także jesteśmy absolutnie zadowoleni z tej niewoli.
Chcesz wiedzieć więcej o Butlerze? To twórca powieści Erewhon, która znajduje się w domenie publicznej od kilku lat.
Dostęp do listu: Kliknij tutaj
Źródło: Ars Technica
