AI Office Komisji Europejskiej bezpośrednio nadzoruje dostawców modeli sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia (GPAI), którzy wprowadzają je na rynek Unii. Może żądać informacji i dokumentów, a w określonych sytuacjach przeprowadzać oceny modeli. Propozycja publicznej taksonomii decyzji dotyczących bezpieczeństwa, przedstawiona 2 listopada 2026 r. przez Tech Policy Press, nie jest przyjętym prawem UE.
Kogo bezpośrednio nadzoruje AI Office
Kompetencje AI Office obejmują obowiązki dostawców modeli GPAI wprowadzanych na rynek Unii, niezależnie od tego, czy dostawca ma siedzibę w UE. Komisja Europejska określa też węższą rolę Urzędu wobec systemów AI: AI Office bezpośrednio nadzoruje obowiązki dotyczące systemu wtedy, gdy ten sam podmiot dostarcza model GPAI i system. W pozostałych przypadkach wspiera krajowe organy nadzoru rynku. Komisja Europejska opisuje podział kompetencji AI Office i organów krajowych.
Uprawnienia Komisji do nadzoru nad dostawcami GPAI zaczęły obowiązywać 2 sierpnia 2026 r. Wytyczne Komisji dotyczące obowiązków dostawców GPAI opisują je w trzech krokach: pozyskiwaniu informacji, ocenach i żądaniu działań.
Jakie uprawnienia dają artykuły 91, 92 i 93
| Przepis | Uprawnienie Komisji | Warunek lub cel |
| Artykuł 91 | Żądanie informacji i dokumentów od dostawcy GPAI | Monitorowanie zgodności z obowiązkami |
| Artykuł 92 | Ocena modelu | Gdy informacje zebrane na podstawie artykułu 91 nie wystarczają do oceny zgodności albo gdy Komisja bada ryzyko systemowe na poziomie Unii |
| Artykuł 93 | Żądanie działań dotyczących obowiązków z artykułów 53 i 54 | Działania ograniczające ryzyko systemowe wymagają oceny, która wykaże poważne i uzasadnione obawy dotyczące takiego ryzyka |
Ocena nie zaczyna się automatycznie od dostępu do każdego elementu modelu. Sposób dostępu ma odpowiadać celowi konkretnej oceny, a uprawnienia Komisji wynikają z warunków określonych w wytycznych dotyczących GPAI i przepisach wykonawczych.
Jak przebiega ocena i jakie obejmuje gwarancje
Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1755, które weszło w życie 10 sierpnia 2026 r., określa warunki dostępu podczas oceny. W zależności od jej celu dostęp może obejmować API, systemy wewnętrzne, kod źródłowy, wagi modelu lub infrastrukturę hostingową. Decyzja o dostępie wskazuje środki techniczne, komponenty, warunki i termin. Rozporządzenie wykonawcze w EUR-Lex.
Eksperci uczestniczący w ocenie mają zachować niezależność, ujawnić konflikty interesów i chronić informacje poufne. Dostawca może zgłosić uzasadnione zastrzeżenia dotyczące niezależności eksperta. W postępowaniu, które może prowadzić do kary, po otrzymaniu wstępnych ustaleń dostawca ma co najmniej 21 dni na przedstawienie pisemnych uwag i dowodów. Rozporządzenie 2026/1755 określa również zasady dostępu do akt i ochrony tajemnic handlowych oraz informacji poufnych.
Co dodałaby proponowana taksonomia
Propozycja Tech Policy Press zakłada wspólny, publiczny schemat, w którym dostawcy opisywaliby decyzje podejmowane na kolejnych etapach rozwoju modelu oraz stojące za nimi zasady. Niezależne, akredytowane podmioty sprawdzałyby, czy deklarowane miejsce w taksonomii odpowiada przedstawionym dowodom. Nie rozstrzygałyby, która filozofia bezpieczeństwa jest słuszna. Dzięki wspólnemu schematowi można byłoby porównywać publiczne stanowiska dostawców, pozostawiając część dokumentacji źródłowej poufną.
To propozycja polityki publicznej, a nie wymóg przyjęty przez Komisję Europejską. Różni się więc od ustawowych uprawnień AI Office: taksonomia miałaby porządkować deklaracje dostawców, a Urząd może żądać informacji i przeprowadzać oceny na podstawie AI Act.
Kodeks praktyk i zewnętrzni ewaluatorzy
Komisja opisuje stosowanie odpowiedniego Kodeksu praktyk jako sposób wykazania zgodności z obowiązkami. Sam kodeks nie daje jednak domniemania zgodności. Komisja odróżnia ten efekt od domniemania zgodności, które mogą zapewniać normy zharmonizowane. Wytyczne Komisji dotyczące GPAI.
W opublikowanym we wrześniu 2026 r. wpisie Dario Amodei opisał zobowiązanie Anthropic do zaproszenia zewnętrznych ewaluatorów. Przedstawił plan dostępu podobnego do tego, którym dysponują wewnętrzne zespoły oceny ryzyka, aby ewaluatorzy mogli sprawdzać praktyki bezpieczeństwa, modele, procesy treningowe i zgłaszać incydenty. Wpis przewidywał wyjątki wynikające z prawa lub umów oraz ochronę informacji klientów i partnerów. Amodei napisał też, że ewaluatorzy mogliby publikować kluczowe ustalenia i informować, czy redakcje poufnych informacji wpłynęły na ich wnioski. Dario Amodei opisał plan Anthropic.
