Jak działały dyskietki?

Dyskietki, dyski elastyczne, floppy. Ich historia jest nam dość dobrze znana – wiemy, że są gatunkiem wymierającym (chyba że jakiś producent wróci do ich wytwarzania), spotkaliśmy się też z bardzo interesujące zamiennikami, ale wydaje mi się, że nie zgłębiliśmy tego, jak działają. Jasne, że dyskietka jest magnetycznym nośnikiem danych i że w trakcie swojej ewolucji musiała stawić czoła wielu ograniczeniom, ale to tylko powierzchowne szczegóły i nie wyjaśniają, jak naprawdę zapisywane były na nich nasze dane...

Każdy, kto zdecyduje się prześledzić historię dyskietek, zobaczy, że powstały one pod koniec lat 60. XX wieku, a ich pierwsza komercyjna wersja zadebiutowała w 1971 roku. Oczywiście chodzi mi o dysk ośmiocalowy, który zyskał nieoczekiwaną uwagę mediów, gdy znalazł się w kontroli amerykańskiej broni jądrowej. Z ośmiu cali przeszliśmy do 5,25, a następnie do 3,5, po drodze mając wiele eksperymentalnych i alternatywnych formatów, używanych przez inne systemy (takie jak trzycalowe dyski Amstrad).

Gdy standardy już się ustaliły, dyskietka obniżyła koszty (a tym samym i jakość) aż do swojego praktycznego wymarcia. Dziś można je zdobyć jako stare zapasy lub odnowione napędy, a Windows 10 nie ma nawet wbudowanego sterownika dla napędów USB (chociaż Windows Update taki oferuje), ale bądźmy szczerzy – ile razy zastanawialiśmy się nad tym, jak one działają?

Jak działają dyskietki?

Wszystko zaczyna się od zewnętrznego projektu dyskietki. Dwa nacięcia na dole, w pobliżu okienka odczytu w dyskach 5,25 cala, służą do złagodzenia dodatkowego naprężenia generowanego przez napęd. Małe kółko pełni rolę indeksu, co pomaga określić pozycję dyskietki względem jej obrotu, a słynna szczelina zakrywana taśmą pozwala ustalić, czy dysk można zapisywać, czy nie.

Pomimo ogólnej kruchości, jaką przypisano im w ostatnich latach, dyskietki mają w środku powierzchnię magnetyczną bardziej wytrzymałą niż stare kasety. Format każdej dyskietki zależy od rodzaju komputera, ale jako odniesienie, systemy IBM PC i kompatybilne przyjęły strukturę 40 ścieżek podzielonych na osiem sektorów (potem dziewięć), niemal podwajając te liczby, gdy dysk jest dwustronny (80 ścieżek, 15 sektorów). Choć nie jest to najbardziej wydajny sposób przechowywania danych, jego skuteczność wystarczała na potrzeby tamtej epoki.

Same napędy to osobna historia. Strategia Commodore polegała w zasadzie na umieszczeniu komputera w swoim historycznym modelu 1541, a w innych przypadkach komputer przyjmuje znacznie ściślejszą rolę, wysyłając bezpośrednie polecenia do mechanizmu. Projekt Commodore wydaje się lepszy na papierze, ale jak pokazuje wideo, to hacki i zmiany w ostatniej chwili sprawiły, że 1541 stała się prawdziwym żółwiem, co doprowadziło do powstania bardzo cenionego Fast Load.

Podsumowując, nawet z 50 latami na karku dyskietki mają wiele historii do opowiedzenia. Czas im nie sprzyja i wszyscy entuzjaści zalecają tworzenie kopii zapasowych w formie obrazów, ale ich wartość sentymentalna jest ogromna. Czy nadal masz dyskietki? Zostaw komentarz.