NASA ogłosiła 23 października 2026 roku koniec naukowej misji Neil Gehrels Swift Observatory. Ostatnią obserwację teleskop przeprowadził trzy dni wcześniej, 20 października. Agencja podała, że gdy Swift znalazł się poniżej 275 kilometrów nad Ziemią, opór atmosferyczny uniemożliwiał mu stabilne kierowanie teleskopów na cele astronomiczne.

Dlaczego Swift przestał obserwować

Swift zakończył obserwacje po ponad 20 latach pracy. NASA zaprojektowała go z myślą o dwuletniej misji podstawowej, a według agencji obserwatorium działało naukowo ponad dziesięć razy dłużej. Niska orbita zwiększyła wpływ oporu atmosferycznego, który utrudniał utrzymanie stabilnego kierunku obserwacji.

Dlaczego LINK nie zdołał uratować obserwatorium

LINK miał przechwycić Swift i podnieść jego orbitę, by obserwatorium mogło kontynuować pracę. Katalyst Space Technologies podała, że usterka układu zasilania sprawiła, iż dwa z trzech kół reakcyjnych, używanych do zmiany orientacji statku, stały się niedostępne. LINK zaczął obracać się wokół wielu osi.

Podczas odzyskiwania kontroli zespół użył pozostałego koła reakcyjnego i silników sterujących. Katalyst poinformowała, że silniki Halla zmniejszyły szybkość obrotu LINK z 9 do 1,47 stopnia na sekundę, lecz korzystanie z silników korekcyjnych szybko zużywało materiał pędny. NASA i Katalyst uznały, że pozostało go za mało, by bezpiecznie przechwycić Swift i podnieść jego orbitę.

LINK zbliżył się później do Swift na odległość 12–15 kilometrów. Katalyst określiła uzyskane obrazy jako nierozdzielone. Statek ponownie wszedł w atmosferę 25 września 2026 roku, po 85 dniach na orbicie. Wcześniejszy przebieg próby opisaliśmy w relacji z próby ratowania Swift przez LINK.

Publiczne archiwum Swift pozostaje dostępne

Zakończenie obserwacji nie zamknęło dostępu do zgromadzonych danych. NASA opisuje publiczne archiwum Swift jako zbiór o objętości około 12 terabajtów, obejmujący niemal 22 lata pomiarów jasności oraz ponad 1,5 miliona zdjęć z Ultraviolet/Optical Telescope.

Według NASA Swift zaobserwował ponad 2000 błysków gamma i ponad 1400 supernowych. Dane z obserwatorium wykorzystano w około 7000 opublikowanych prac naukowych.

Jak Swift reagował na błyski gamma

Swift wykrywał i lokalizował błyski gamma, przekazywał ich położenie innym obserwatoriom, a następnie kierował własne teleskopy na miejsce wybuchu. Zwykle zajmowało mu to około minuty. System planowania misji mógł wyznaczać do 75 niezależnych celów dziennie.

NASA poinformowała, że analizuje możliwości utrzymania szybkich obserwacji zjawisk kosmicznych: wykorzystanie i rozbudowę istniejących teleskopów, komercyjne możliwości szybkiego wynoszenia instrumentów na orbitę oraz nowe misje.