26 października 2026 r. OpenAI ogłosiło trzy wyniki przypisywane swoim modelom: w matematyce, informatyce teoretycznej i fizyce. Firma przedstawiła też odrębne plany publikacji i współpracy dla każdej z tych dziedzin w oficjalnym komunikacie.
Trzy dziedziny, trzy różne ścieżki
OpenAI opisało osobne prace nad lokalnym wygładzaniem, hipotezą czasu wykładniczego (ETH) oraz kwantowymi teoriami pola. Różnią się nie tylko tematyką: dla matematyki i informatyki materiały udostępniono publicznie, a zespół fizyczny zdecydował o przygotowaniu własnego opracowania przed publikacją artefaktów AI.
| Dziedzina | Co twierdzi OpenAI | Ogłoszona ścieżka publikacji i współpracy |
| Matematyka | Dowód hipotezy lokalnego wygładzania we wszystkich wymiarach, który ma też rozstrzygać hipotezy Kakeyi i Stein dotyczące ograniczeń. | OpenAI opublikowało tekstowy zapis wyniku modelu i dowód w Lean. |
| Informatyka teoretyczna | Obalenie ETH, hipotezy dotyczącej złożoności obliczeniowej spełniania formuł boolowskich. | Opublikowano tekstowy zapis i formalizację w Lean; wynik ma objaśniać zewnętrzna grupa. |
| Fizyka | Dowód istnienia wybranych czterowymiarowych kwantowych teorii pola, w tym QCD i zunifikowanego rozszerzenia Modelu Standardowego, oraz czystej teorii Yang–Millsa. | Zespół fizyczny zdecydował o wstrzymaniu publikacji artefaktów AI i przygotowaniu własnego opracowania. |
Matematyka: lokalne wygładzanie, Kakeya i Stein
Hipoteza lokalnego wygładzania dotyczy zachowania fal, gdy się skupiają. OpenAI twierdzi, że dowód obejmuje wszystkie wymiary i wynika z niego również rozstrzygnięcie hipotez Kakeyi oraz Stein dotyczącej ograniczeń. Firma wskazała nowatorskie pomocnicze równanie różniczkowe cząstkowe jako podstawę dowodu.
Według OpenAI wynik modelu powstał 18 października 2026 r., a następnego dnia został sformalizowany w Lean, asystencie dowodzenia formalnego. Wcześniej opisywaliśmy plan OpenAI dotyczący publikacji setek wyników matematycznych; październikowe ogłoszenie przedstawia trzy odrębne prace z matematyki, informatyki i fizyki.
ETH nie oznacza wyniku P = NP
ETH to hipoteza o złożoności obliczeniowej problemu spełniania formuł boolowskich, powiązanego z pytaniem P kontra NP. OpenAI twierdzi, że jego system obalił ETH. Komunikat firmy opisuje ten wynik, nie ogłasza natomiast rozstrzygnięcia P = NP.
OpenAI podało, że tekstowy zapis obalenia powstał 16 października 2026 r., a formalizację w Lean ukończono 17 października. Kierowana przez Russella Impagliazza, Ramamohana Paturiego i Ryana Williamsa grupa ma objaśniać wynik i poddać go analizie. OpenAI wskazuje, że może on pomóc w poszukiwaniu szybszych algorytmów, ale znalezienie ich i przełożenie teorii na praktyczne ulepszenia wymaga dalszych badań.
Fizyka: QCD i czysta teoria Yang–Millsa
OpenAI opisuje dowód istnienia pewnych oddziałujących kwantowych teorii pola w czterech wymiarach, zawierających pola cechowania i fermiony. Wymienia wśród nich chromodynamikę kwantową (QCD), teorię silnych oddziaływań kwarków i gluonów, oraz zunifikowane rozszerzenie Modelu Standardowego. Firma podaje, że praca opiera się na podejściu Balabana z konstruktywnej kwantowej teorii pola.
Wynik obejmuje też istnienie czystej teorii Yang–Millsa, opisującej samooddziaływanie gluonów. OpenAI określa ten rezultat jako podproblem milenijnego problemu Instytutu Claya dotyczącego teorii Yang–Millsa i luki masowej. Komunikat nie ogłasza rozwiązania całego problemu. Grupą fizyczną kieruje David Gross; należą do niej także Michael Douglas, Arthur Jaffe, Igor Klebanov i Nikita Nekrasov.
Jak mają działać współprace z naukowcami
W informatyce teoretycznej grupę prowadzą Russell Impagliazzo i Ramamohan Paturi z University of California, San Diego, oraz Ryan Williams z MIT. W matematyce OpenAI udostępniło wynik, pozostawiając badaczom organizację pracy nad jego objaśnieniem. Zespół fizyczny wybrał przygotowanie własnego opracowania przed udostępnieniem materiałów AI.
OpenAI podało, że udział współpracowników jest dobrowolny i nieodpłatny, a członkowie grup pracują niezależnie i mogą publikować własne wnioski. Firma zadeklarowała, że nie ubiega się o akademickie uznanie za odkrycia przypisywane jej wewnętrznym modelom.
