IBM PC zadebiutował w sierpniu 1981 roku, szybko opanowując rynek zachodni i ustanawiając standard, który przetrwał do dziś. Jednak po drugiej stronie świata historia potoczyła się zupełnie inaczej. Ani IBM PC, ani jego główne klony nie były w stanie sprostać wymaganiom japońskiego rynku. Tę lukę wypełniło NEC, wypuszczając na rynek PC-9801 w październiku 1982 roku, co zapoczątkowało lokalną dominację platformy PC-98…
Historia mówi nam, że Commodore (pod skrzydłami Jacka Tramiela w tamtym czasie) zdołało wprowadzić na rynek japoński wariant swojego komputera PET, z klawiaturą i zestawem znaków katakana. Wkrótce NEC ogłosiło zamiar wejścia na rynek komputerów domowych, a sam Tramiel potwierdził, że po tym ogłoszeniu jego sprzedaż „spadła o 99 procent”.
Innymi słowy, japoński rynek chciał komputera, który dostosuje się do jego wymagań. IBM PC po prostu nie miał odpowiednich specyfikacji: zestaw znaków w zachodnim komputerze liczył 256 elementów, ale jeśli połączymy wszystkie japońskie systemy, liczba ta wzrasta do około 50 tysięcy, nie wspominając o wyświetlaniu ich na ekranie w wysokiej rozdzielczości.
Dziś możemy powiedzieć, że odpowiedź NEC została podzielona na trzy etapy: najpierw PC-8001 w maju 1979 roku, potem PC-6001 i PC-8801 w listopadzie 1981 roku (który okazał się prawdziwym hitem sprzedażowym), a na koniec PC-9801 z października 1982 roku, który zdobył wszystko po drodze.
NEC PC-98: Komputer z japońskim akcentem
Oryginalny NEC PC-9801 był wyposażony w układ NEC µPD8086 (klon Intel 8086) pracujący z częstotliwością 5 MHz, 128 kilobajtów pamięci RAM (z możliwością rozszerzenia do 640 KB) oraz dwie kontrolery ekranu NEC µPD7220, zarządzające odpowiednio tekstem i grafiką. Dzięki temu PC-9801 osiągał maksymalną rozdzielczość 640 x 400 pikseli i 8 kolorów. Był także wstecznie kompatybilny z urządzeniami peryferyjnymi i akcesoriami z poprzedniej serii, w tym monitorami, stacjami dyskietek i oprogramowaniem napisanym dla N88-BASIC. Co więcej, mógł uruchamiać specjalne porty MS-DOS, a możliwość zainstalowania układu ROM w całości poświęconego kanji umożliwiała korzystanie z japońskich procesorów tekstu, między innymi.
Jednak fakt użycia procesora x86 i uruchamiania DOS nie czynił PC-98 platformą „w 100% kompatybilną” z IBM PC. Różnice techniczne były bardzo istotne:
- NEC wdrożyło własną 16-bitową magistralę Bus-C zamiast ISA.
- Pamięć RAM można było rozszerzać za pomocą kombinacji płyt-córek (daughterboards) i zastrzeżonych modułów SIMM, co dawało maksymalnie 14,6 megabajta. PC-9821Af z 1993 roku był pierwszym, który akceptował konwencjonalne moduły SIMM.
- Tabela partycji dla dysków twardych była zastrzeżona.
- BIOS, adresy portów i adresy pamięci były inne.
- Obsługiwane rozmiary dyskietek to 640 KB (quad-density) i 1232 kilobajty w rozmiarach 3,5, 5,25 i 8 cali.
- Przydział liter zależał od dysku startowego, dlatego dysk twardy z MS-DOS zawsze pojawiał się jako A, a nie C.
- System wideo był czymś zupełnie innym. W 1985 roku NEC rozszerzyło paletę kolorów do 4096. To sprawiło, że platforma PC-98 stała się bardzo popularna w tworzeniu gier... zwłaszcza eroge visual novels.
Podsumowując, platforma PC-98 udowodniła, że można stworzyć coś innego niż typowy klon IBM PC, oferując konkretne ulepszenia w dziedzinie grafiki, a jednocześnie zapewniając wystarczającą kompatybilność z innymi ekosystemami (zasadniczo MS-DOS i Windows). W 1989 roku NEC kontrolowało już połowę japońskiego rynku, a PC-98 przetrwało aż do września 2003 roku, kończąc cykl z ponad 18 milionami sprzedanych sztuk.
Źródła: Scali's Open Blog, Strange Comforts, IPSJ, Wikipedia