Kawa. Ambrosia śmiertelników. Podstawowy element, aby rozpocząć dzień… albo przetrwać jego furię. Przez lata eksperci publikowali bardzo sprzeczne teksty na temat korzyści płynących z kawy, ale trend wskazuje, że jest dla nas dobra. Pytanie za milion dolarów to „jak bardzo dobra?” i to prowadzi nas do badania w Annals of Internal Medicine. Jego liczby sugerują, że kawa zmniejsza ryzyko śmiertelności związanej z chorobami układu pokarmowego, krążenia i naczyń mózgowych, jednak różnica nie byłaby aż tak ogromna.
Pisząc ten tekst, właśnie kończę trzecią filiżankę kawy… albo czwartą. Niezależnie od pogody czy pory roku, kawa nie może zabraknąć. Liczba roszczeń w tym zakresie była imponująca, ale jeśli weźmiemy pod uwagę ostatnie dziesięć czy dwanaście lat specjalistycznych ocen, kawa nam służy. Jednym z najczęściej badanych punktów jest śmiertelność. Jaki związek istnieje między spożyciem kawy a pewnymi potencjalnie śmiertelnymi schorzeniami?
Zdrowie a spożycie kawy
Annals of Internal Medicine, prowadzone przez Amerykańskie Kolegium Lekarzy, opublikowało badanie, w którym wzięło udział ponad pół miliona osób w ramach programu EPIC (European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition). Są to osoby powyżej 35 roku życia, rozmieszczone w dziesięciu krajach kontynentu europejskiego, które zostały poproszone o zgłoszenie swojego spożycia kawy. Obserwacja trwała 16,4 lat i odnotowano 41 693 zgonów.
W porównaniu z osobami, które nie piją kawy, górny kwartyl konsumentów wykazał spadek we wszystkich przyczynach śmiertelności. Współczynnik ryzyka (hazard ratio lub „HR”) u mężczyzn wynosi 0,88, a u kobiet 0,93. Zasadniczo, jeśli współczynnik przekracza 1, częstotliwość zgonów jest większa. Gdy jest poniżej 1, mówimy o mniejszej częstości występowania, ale jest szczegół: przedział ufności („CI”) daje nam 95 procent prawdopodobieństwa, że współczynnik ryzyka u mężczyzn znajduje się między 0,82 a 0,95, podczas gdy u kobiet oscyluje między 0,87 a 0,98. To znaczy, że nie jest zbyt daleko od 1 na koniec.
Wielkim wyjątkiem na korzyść kawy są choroby układu pokarmowego. Spożycie kawy sugeruje współczynnik 0,41 u mężczyzn (CI 0,32 - 0,54) i 0,60 u kobiet (CI 0,46 - 0,78). W przypadku raka wątroby współczynnik u mężczyzn wynosi 0,56 (CI 0,41 - 0,77), a jeśli przejdziemy do kobiet, istnieje mniejsze ryzyko chorób układu krążenia i naczyń mózgowych, ale eksperci wykryli pozytywny związek między spożyciem kawy a rakiem jajnika (HR 1,31, CI 1,07 - 1,61).
Podsumowując, jesteśmy w zakresie „statystycznie istotne”, chociaż istnieje wiele czynników do rozważenia. To nie tylko kawa: styl życia odgrywa rolę. Rozważmy osobę, która pije kawę pięć razy w tygodniu. Czy jest zdrowsza, jeśli przygotowuje ją w domu, czy jeśli spaceruje dwadzieścia minut (dziesięć w jedną stronę i dziesięć z powrotem), aby wypić filiżankę...?
