Pierwsza fotografia w kolorze

Gdy proces znany jako dagerotyp trafił w ręce publiczności, rozpoczął się nowy wyścig, w którym pionierzy fotografii włożyli cały swój wysiłek i wiedzę w poprawę jakości obrazów oraz obniżenie ich kosztów. Jednak na horyzoncie był cel nadrzędny: trwałe odtworzenie koloru. To historyczne osiągnięcie należy do Jamesa Clerka Maxwella, znacznie lepiej znanego ze swojej pracy nad elektromagnetyzmem. Jego zainteresowanie optyką i percepcją koloru osiągnęło punkt kulminacyjny podczas wykładu w 1861 roku, kiedy przeprowadził bezprecedensową demonstrację…

James Clerk Maxwell – fizyk i twórca kolorowej fotografii

Jeśli twoje studia zmuszają cię do przejścia przez dziedzinę elektromagnetyzmu, w ten czy inny sposób będziesz musiał skrzyżować szpady z Jamesem Clerkem Maxwellem. W bardzo luźnych i prawdopodobnie niesprawiedliwych dla jego znaczenia kategoriach, Maxwell ustalił, że światło, elektryczność i magnetyzm są różnymi manifestacjami tego samego zjawiska. Sam Richard Feynman powiedział, że odkrycia Maxwella stanowiły „najważniejsze wydarzenie XIX wieku” w dziedzinie fizyki, i jak można było oczekiwać, świat uznał go na wiele sposobów, od góry na Wenus po podział pierścieni Saturna (to on ustalił, że składają się one z mniejszych „cząstek”), a także teleskop na Hawajach i „maxwell”, jednostkę strumienia magnetycznego.

Maxwell wykazał także duże zainteresowanie psychologią, a zwłaszcza percepcją koloru, szczególnie u ludzi. W latach 1855–1872 fizyk opublikował szereg badań związanych z percepcją, daltonizmem i teorią koloru. Izaak Newton już udowodnił, że za pomocą pryzmatów i soczewek białe światło można „rozdzielić” na monochromatyczne składniki, a następnie ponownie złożyć. Do tego doszła pozorna paradoks: żółte i czerwone źródło dawały w rezultacie pomarańczowe światło. Dziś znamy ten paradoks jako metameryzm (dwa kolory o tym samym wyglądzie, ale o różnych właściwościach fizycznych), a to naukowiec Thomas Young zaproponował rozwiązanie: kolor był postrzegany przez ograniczoną liczbę „kanałów” w ludzkim oku. Dokładnie trzy.

Maxwell zastosował algebrę liniową, aby przetestować teorię Younga, i doszedł do wniosku, że jeśli suma trzech kolorów może odtworzyć każdy dostrzegalny kolor, to kolorowy obraz można zbudować za pomocą zestawu trzech filtrów o różnych kolorach. W konsekwencji, jeśli trzy czarno-białe fotografie zostałyby wykonane z użyciem czerwonych, zielonych i niebieskich filtrów, a ich półprzezroczyste odbitki byłyby rzutowane (przy użyciu podobnych filtrów) i nałożone na siebie, efekt dla ludzkiego oka byłby pełnym odwzorowaniem kolorów sceny.

W ten sposób docieramy do jego historycznego wykładu w 1861 roku w Royal Institution, gdzie zademonstrował swoją fotografię kolorową z pomocą Thomasa Suttona, wynalazcy lustrzanki. Obiektem do sfotografowania była wstążka tartanu (szkockiej tkaniny). Sutton wykonał trzy zdjęcia z filtrem czerwonym, zielonym i niebieskim, choć istniało też czwarte zdjęcie z żółtym filtrem, które nie zostało użyte. Ostateczny obraz miał silną tendencję do błękitu z powodu ograniczeń technicznych: płyty Suttona miały niewielką czułość na zieleń i żadną na czerwień.

Pomimo ograniczonego sukcesu, Maxwell i Sutton są pamiętani jako twórcy pierwszej trwałej fotografii kolorowej. Ważne jest podkreślenie słowa „trwałej”, ponieważ było kilka wcześniejszych prób o znacznie bardziej chemicznym profilu, ale żadna nie przetrwała ekspozycji na światło. 40 lat później, wraz z rozwojem technologii panchromatycznej, fotografia kolorowa eksplodowała i już nigdy nas nie opuściła.

Chcesz poznać inne „pierwsze razy” w fotografii? Możesz przeczytać o pierwszym zdjęciu Ziemi wykonanym z kosmosu, pierwszym zdjęciu ciemnej strony Księżyca i pierwszym zdjęciu wysłanym z telefonu komórkowego. Miłej lektury!

Źródło: El Mundo Ciencia