Wiele historycznych artykułów o radiu koncentruje się na Guglielmo Marconim i jego wynalazkach, ale zamiast śledzić rozwój bezprzewodowy, kanał YouTube «Railways | Retro Tech | DIY» zaprasza nas do Związku Radzieckiego, aby przyjrzeć się bliżej jego «radiu kablowemu». Tak, miliony «radiów» po drugiej stronie żelaznej kurtyny to nic innego jak proste głośniki podłączone do specjalnej sieci, odbierające wiadomości z Moskwy bez zakłóceń i dodatkowego sprzętu.
Niektórzy już zaczynają zastępować lub wycofywać tradycyjne częstotliwości radiowe, ale w innych są one nadal tak silne jak zawsze. Pomimo rozwoju streamingu, wciąż jest pewien urok w dostrajaniu stacji i odkrywaniu, co jest w «eterze». Teraz wyobraź sobie radio bez pokrętła, bez wyboru pasma i bez anteny. Zwykłe pudełko z głośnikiem i wtyczką podobną do standardowego Europlug. W rzeczywistości «Railways | Retro Tech | DIY» na YouTube wziął jedno z takich «radiów», podłączył je do sieci elektrycznej i wszystko, co mógł usłyszeć, to częstotliwość 50 Hz. Czy jest uszkodzone, czy może chodzi o coś więcej?
Poznaj «radio kablowe» Związku Radzieckiego
Po otwarciu urządzenia jedną z pierwszych rzeczy, które zaskakują, jest jego prostota: oprócz kabla i wtyczki w środku znajduje się transformator, potencjometr do regulacji głośności i głośnik. W rzeczywistości to «radio» nie jest podłączone do normalnej linii 220–240 V, ale do małego specjalnego wyjścia, zwykle instalowanego w kuchniach milionów radzieckich domów. Sygnał audio był rozprowadzany przez «Sieć Radiową» o amplitudzie 30 woltów. Sygnał ten przechodził przez transformator w «radiu» i był emitowany przez głośnik.
Utworzenie «Sieci Radiowej» sięga lat 20. XX wieku. Przywódcy bardzo młodego Związku Radzieckiego szybko dostrzegli potencjał jednostronnej i stałej komunikacji w domach na terenie całego kraju, ale importowanie radioodbiorników nie było opłacalne z ekonomicznego punktu widzenia i zawsze istniało ryzyko narażenia na «wrogą propagandę». Sieć Radiowa rozwiązała oba problemy dzięki produkcji bardzo prostych urządzeń (trzy komponenty plus obudowa, kabel i wtyczka) i pełnej kontroli nad treścią przesyłaną przez kabel.
W latach 40. było około sześciu milionów radioodbiorników kablownych, podczas gdy konwencjonalne radia nie przekraczały pół miliona. Wraz z wybuchem II wojny światowej te radia zostały zarekwirowane, a urządzenia kablowe kontynuowały oficjalne transmisje. Po wojnie instalacja połączeń do Sieci Radiowej stała się obowiązkowa we wszystkich nowych budynkach.
Na zakończenie kilka szczegółów technicznych. W istocie Sieć Radiowa była «intercomem» w skali kraju, z wieloma regionalnymi stacjami. Wideo wyjaśnia, że transmisja z Moskwy była wysyłana do tych stacji za pomocą kabli telefonicznych. Po otrzymaniu generowano sygnał o napięciu 960 woltów do dalszej dystrybucji. Mniejsze stacje redukowały napięcie do 240 woltów i wysyłały sygnał do bloków mieszkalnych. Na końcu każdej linii transformator 8:1 zamieniał 240 woltów na 30 dla głośników.
Mimo że to tylko głośnik, przyznaję, że chciałbym mieć taki, aby przerobić go na Bluetooth lub coś podobnego.
