Tegenwoordig zijn harde schijven vrijwel vanzelfsprekend. SSD's proberen ze te vervangen, en zowel diskettes als optische schijven vallen in de categorie verouderde technologie. Maar er was een tijd waarin alles wat we tot onze beschikking hadden een audiocassette was. Als je software wilde delen, had je een kopie van de tape of de originele code nodig. Toch herschreef een oude Britse radioshow genaamd Datarama enkele regels door de inhoud van een programma live uit te zenden, terwijl het publiek aan de andere kant met een recorder wachtte...
In mijn lange avontuur met de Commodore 64 heb ik nooit toegang gekregen tot de 1541-eenheid. Het zien van laadtijden in het disketteformaat was iets wonderbaarlijks... en voor mij onmogelijk om te kopen. Logischerwijs was de meest effectieve oplossing afhankelijk van een kloon van de Datasette 1530, en af en toe op zoek gaan naar een nieuwe cassette om er gegevens op te zetten. Langzaam maar goedkoop, en veel beter bestand in vergelijking met sommige zeer goedkope diskettes van twijfelachtige kwaliteit die later verschenen.
Datarama: spellen via de radio
Ik herinner me dat bij het kopiëren van spellen het advies was om mijn eigen datasette mee te nemen. "Kopuitlijning en dat soort dingen", zei de piraat van dienst. Maar eind jaren '70 en begin jaren '80 waren liefhebbers van thuiscomputers nog creatiever en gebruikten ze een zeer overvloedige bron om spellen en programma's te delen: radio.
Het verhaal vertelt dat op een verloren maandagavond in juli 1983 een show op Radio West in Bristol, genaamd Datarama, de eerste uitzending in het Verenigd Koninkrijk van een computerprogramma via lokale radio mogelijk maakte. De presentator Joe Tozer en hoofdingenieur Tim Lyons stelden een wekelijks programma voor dat aan informatica was gewijd, met de bijzonderheid dat ze live programma's en spellen uitzonden.
Hier is de Datarama-themamuziek.
De technologie stond het niet in de weg: als je een cassette met computergegevens neemt en afspeelt op een audioapparaat, is het signaal dat je hoort hetzelfde als wat het systeem interpreteert. Met een snelheid van een paar honderd bits per seconde paste het radiosignaal perfect. Wat was het eerste 'programma'? Een 'foto' van de indrukwekkende Cheryl Ladd, in alle glorie die een resolutie van 40 x 80 kon bieden.
In het begin waren de uitzendingen compatibel met typisch Britse computers zoals de BBC Micro en de ZX81, maar ze breidden zich al snel uit naar software van Commodore en andere platforms. Vanwege logische bandbreedte- en signaalhelderheidsoverwegingen hadden gebruikers meer succes bij het opnemen van signalen via FM.
Het mooiste is dat Datarama niet de enige was die spellen via de radio uitzond. Een programma genaamd Hobbyscoop in Nederland deelde al sinds 1980 code met zijn luisteraars, en introduceerde bovendien een fantastische oplossing om meerdere uitzendingen van dezelfde software voor verschillende computers te voorkomen: BASICODE, een manier om code compatibel te maken met de verschillende BASIC-interpreters.
De rage van software via de radio overspoelde het Europese continent. In Servië deelde een uitzending genaamd Ventilator 202, onder leiding van Zoran Modli, honderden programma's tussen 1983 en 1986, van rekenmachines en encyclopedieën tot vliegsimulatoren. Die code was compatibel met de Commodore 64, ZX Spectrum en natuurlijk de DIY-computer Galaksija waar we het eerder over hadden. Voor het grote publiek en de technici van Radio Belgrado had Zoran zijn verstand verloren met zijn vreemde geluiden en gekraak, maar de eigenaren van thuiscomputers begrepen het meteen.
Zoals te verwachten was, kwam er een einde aan software die via de radio werd uitgezonden met de opkomst van diskettes en 16-bits computers. Snelheid en capaciteit, gecombineerd met een dalende prijs, bezegelden het lot van de cassette als opslagmedium. Gebruikers wilden meer gegevens sneller lezen, en urenlang een radiosignaal opnemen had geen zin meer.
Bron: Kchung Radio
