Op 19 november 2026 stelde het Internationaal Gerechtshof (ICJ) Myanmar als staat verantwoordelijk voor genocide tegen de Rohingya in het noorden van de deelstaat Rakhine. De zaak, The Gambia v. Myanmar, eindigde met een stemming van negen tegen zes. Het Hof besprak ook een militair gelieerd Facebook-netwerk, maar deed geen uitspraak over de aansprakelijkheid van Meta. (De ICJ-zaak en uitspraak)

Engelstalige reportage van FRANCE 24 over de uitspraak en de ontheemding van Rohingya

Wat het ICJ over Myanmar besliste

Het Hof stelde vast dat Myanmar het Genocideverdrag heeft geschonden. De uitspraak betreft de verantwoordelijkheid van de staat voor de gebeurtenissen rond de militaire operaties in 2017; het is geen strafrechtelijke veroordeling van individuele militairen. De bevindingen over de genocide steunden op daden onder artikel II(a), (b) en (d) van het verdrag en de vaststelling van genocidale intentie. De gestelde daden onder artikel II(c) waren volgens het Hof niet afdoende aangetoond. (De tekst van het arrest)

Wat het vonnis over Facebook zegt

Het Hof besprak een analyse van het Independent Investigative Mechanism for Myanmar (IIMM) over een gecoördineerd netwerk van 43 Facebook-pagina’s met duidelijke banden met het leger. Op 36 verwijderde pagina’s stonden tussen juli en december 2017 in totaal 10.485 uitingen van haat tegen de Rohingya, aldus de analyse die het Hof aanhaalt. De uitspraak beschrijft berichten die de Rohingya ontmenselijkten; sommige moedigden geweld aan of rechtvaardigden het. (De tekst van het arrest)

Het Hof vond dat de berichten openbaar waren verspreid en aan Myanmar konden worden toegerekend. Toch stelde het niet vast dat Myanmar artikel III(c) had geschonden door directe en openbare aanzetting tot genocide door particulieren. Die juridische conclusie staat naast de afzonderlijke vaststelling dat Myanmar als staat verantwoordelijk is voor genocide. De zaak ging tussen The Gambia en Myanmar; de aansprakelijkheid van Facebook of Meta werd niet beoordeeld.

De rol van Facebook-berichten in het bewijs maakt de zaak nog geen rechtszaak over de aansprakelijkheid van het platform.

Welke maatregelen legde het Hof op?

Myanmar moet wetgeving invoeren die uitvoering geeft aan het Genocideverdrag en maatregelen nemen om herhaling te voorkomen. Het Hof droeg het land ook op mensen te onderzoeken die redelijkerwijs worden verdacht van verdragsschendingen rond de operaties van 2017, en hen waar dat gerechtvaardigd is te vervolgen en te straffen. (De tekst van het arrest)

De opgelegde genoegdoening omvat herstel, waaronder een veilige, vrijwillige en waardige terugkeer en gezinshereniging voor ontheemde Rohingya. Ook moeten verloren of beschadigde bezittingen worden teruggegeven of vervangen, vermisten worden opgespoord en Rohingya worden beschermd tegen discriminatie en vervolging. Myanmar schond daarnaast de voorlopige maatregel die het land verplichtte bewijsmateriaal te bewaren.

Het Hof kende geen schadevergoedingsbedrag toe. Myanmar moet schade vergoeden die niet door herstel wordt goedgemaakt; de hoogte en voorwaarden worden in een latere fase vastgesteld. Het land moet binnen twee jaar na de uitspraak aan het Hof rapporteren over het herstel en, waar herstel materieel onmogelijk is, over de benodigde compensatie. De uitspraak stelt geen individuele strafrechtelijke schuld vast; daarvoor zijn afzonderlijke onderzoeken en rechtszaken nodig, zoals het IIMM toelicht in zijn uitleg over de uitspraak.