Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS) 19 listopada 2026 r. uznał, że Myanmar dopuścił się ludobójstwa Rohingya w północnej części stanu Rakhine. W sprawie znalazły się też ustalenia o sieci stron na Facebooku powiązanej z wojskiem, ale wyrok nie rozstrzyga odpowiedzialności Meta. Orzeczenie i dokumenty w sprawie The Gambia przeciwko Myanmarowi.

Anglojęzyczny reportaż FRANCE 24 o wyroku MTS i wysiedleniach Rohingya

Co MTS orzekł w sprawie Rohingya?

Trybunał, stosunkiem głosów 9 do 6, uznał odpowiedzialność Myanmaru za ludobójstwo. Orzekał o odpowiedzialności państwa na podstawie konwencji o ludobójstwie, a nie o winie karnej poszczególnych osób.

Sprawę wniosła The Gambia przeciwko Myanmarowi. MTS stwierdził również naruszenia obowiązków dotyczących zapobiegania ludobójstwu i karania za nie, a także zachowania dowodów. Dokumenty sprawy MTS.

Co wyrok mówi o sieci na Facebooku?

W wyroku MTS omówił analizę Niezależnego Mechanizmu Śledczego ds. Myanmaru (IIMM). Wskazano w niej 43 skoordynowane strony z wyraźnymi powiązaniami z wojskiem. Na 36 usuniętych stronach od lipca do grudnia 2017 r. znajdowało się 10 485 materiałów szerzących nienawiść wobec Rohingya, zgodnie z ustaleniami IIMM przytoczonymi przez Trybunał.

MTS uznał, że wpisy były publiczne, można je było przypisać Myanmarowi, a niektóre zachęcały do przemocy. Osobno ocenił zarzut bezpośredniego i publicznego podżegania do ludobójstwa przez osoby prywatne: nie uznał, że materiał wykazał naruszenie art. III(c) konwencji. To rozstrzygnięcie nie zmienia ustalenia o ludobójstwie ani odpowiedzialności państwa. Tekst wyroku MTS.

Facebook i Meta nie były stronami sprawy The Gambia przeciwko Myanmarowi. MTS nie rozstrzygał więc o odpowiedzialności prawnej platformy ani jej właściciela.

Jakie obowiązki nałożono na Myanmar?

Trybunał nakazał Myanmarowi przyjąć przepisy wdrażające konwencję. Państwo ma też podjąć natychmiastowe i skuteczne działania w celu zbadania spraw osób zasadnie podejrzewanych o czyny objęte konwencją w związku z operacjami z 2017 r., a w razie podstawy — osądzić je i ukarać. Wyrok nakazuje również zapewnić, że naruszenia się nie powtórzą.

Wśród środków naprawczych znalazły się bezpieczny, dobrowolny i godny powrót Rohingya oraz łączenie rodzin, a także zwrot lub zastąpienie utraconego i zniszczonego mienia. Myanmar ma wypłacić odszkodowanie za szkody, których nie naprawi restytucja. Trybunał nie określił jego kwoty ani sposobu wypłaty; pozostawił te kwestie do kolejnego etapu i nakazał Myanmarowi przedstawić w ciągu dwóch lat raport o działaniach restytucyjnych oraz ewentualnym odszkodowaniu. Tekst wyroku i jego rozstrzygnięcia.

Odpowiedzialność państwa rozstrzygnięta przez MTS nie jest wyrokiem skazującym konkretne osoby. Ustalenie indywidualnej odpowiedzialności karnej wymaga odrębnych postępowań. (Niezależny Mechanizm Śledczy ds. Myanmaru).